رتبهبندی تاریکترین داستانهای دیسی: وقتی قهرمانان به آخر خط میرسند
شرکت دیسی کمیکز (DC Comics) برای سالهای متمادی در بین دو غول بزرگ صنعت کمیک، به عنوان ناشری با داستانهای امیدوارکنندهتر و حتی گاهی کودکانهتر شناخته میشد. اما با ورود به دهه ۱۹۸۰، ورق کاملا برگشت. نویسندگان و طراحان خلاق، لحنی پخته و بزرگسالانه را به کالبد شخصیتها تزریق کردند و در نتیجه، برخی از شاهکارهای بیبدیل تاریخ کمیک متولد شدند. نوابغی مانند آلن مور (Alan Moore) و فرانک میلر (Frank Miller) مرزهای این ناشر را فرسنگها جابهجا کردند؛ اتفاقی که در نهایت به خلق زیرمجموعه مشهور ورتیگو (Vertigo) برای انتشار محتوای ویژه بزرگسالان ختم شد.
با این حال، حتی با وجود یک خط تولید اختصاصی برای داستانهای تاریک، دیسی دست از سر دنیای اصلی قهرمانانش برنداشت. در واقع، در دورهای از تاریخ، دیسی در زمینه روایت داستانهای خشن و تاریک گوی سبقت را از رقیب دیرینه خود یعنی مارول (Marvel) ربود و مخاطبان را به گوشههایی از دنیای دیسی (DC Universe) برد که تصور دیدنشان هم لرزه بر اندام میانداخت.
در طول ۴۶ سال گذشته، دیسی دستخوش دگرگونیهای بهسزایی شده و کلکسیونی از داستانهای سیاه و روانشناختی را روانه بازار کرده است. گاهی این داستانها با چنان ظرافتی نوشته شدهاند که به افسانههایی جاودان بدل شدهاند، و گاهی چنان از مسیر خارج شدهاند که به دلایلی کاملا متفاوت نامشان در تاریخ ثبت شده است. در ادامه، هفت مورد از تاریکترین کمیکهای دیسی را بررسی میکنیم؛ آثاری که نگاه طرفداران به این دنیای ابرقهرمانی را برای همیشه تغییر دادند.
۷) بیعدالتی: خدایان در میان ما (Injustice: Gods Among Us)
شاید کمتر کسی فکر میکرد کمیکی که بر اساس یک بازی ویدیویی مبارزهای ساخته شده، تا این حد موفق و تأثیرگذار ظاهر شود. بیعدالتی: خدایان در میان ما، در قالب سریهای متعددی منتشر شد و پرده از دنیایی موازی برداشت که در آن، جوکر (Joker) با یک فریب بیرحمانه باعث میشود سوپرمن (Superman) با دستان خودش، عشق زندگیاش یعنی لوئیس لین (Lois Lane) را به قتل برساند. این تراژدی، مرد پولادین را به مرز جنون میکشاند و او را به یک دیکتاتور بیرحم تبدیل میکند.
این کمیک در جلدهای مختلف خود، رسما نقش یک چرخگوشت را برای ابرقهرمانان بازی میکند! بسیاری از شخصیتهای محبوب و نمادین دیسی در این مجموعه به خشنترین و بیرحمانهترین شکل ممکن کشته میشوند. نظرات درباره این مجموعه به شدت ضد و نقیض است؛ عدهای عاشق اتمسفر خفقانآور آن هستند و عدهای از آن تنفر دارند، اما هیچکس نمیتواند منکر تاریکی مطلق این داستان شود. تماشای اسطورههایی که روزگاری نماد امید بودند و حالا با چنگ و دندان تا سر حد مرگ یکدیگر را میدرند، تجربهای نفسگیر است که توانست مخاطبان بسیار زیادی را به خود جذب کند.
۶) لیگ عدالت: فریاد برای عدالت (Justice League: Cry for Justice)
تیم لیگ عدالت (Justice League) همیشه به عنوان قلب تپنده و مهمترین گروه قهرمانی دیسی شناخته میشود، اما دورههایی در تاریخ وجود دارد که طرفداران آرزو میکنند کاش میشد آنها را از حافظه پاک کرد. داستان لیگ عدالت: فریاد برای عدالت به قلم جیمز رابینسون (James Robinson) و با طراحی هنرمندانی چون مائورو کاسیولی (Mauro Cascioli) و ابراهیم رابرسون (Ibraim Roberson)، بدون شک یکی از همین نقاط تاریک است.
در این داستان، شخصیتی شرور به نام پرومتئوس (Prometheus) به شهرهای مختلف آمریکا حمله کرده و ویرانیهای وحشتناکی به بار میآورد که منجر به تشکیل یک لیگ عدالت جدید و خشنتر میشود. اما دلیل اصلی بدنامی این کمیک، مرگ بیرحمانه لیان هارپر (Lian Harper)، دختر خردسال روی هارپر (Roy Harper) است. این اتفاق تلخ باعث میشود روی که در گذشته با اعتیاد مبارزه کرده بود، کاملا عقل خود را از دست بدهد و به مسیری بیبازگشت قدم بگذارد. بسیاری از منتقدان معتقدند این داستان برای ایجاد جذابیت، بدون هیچ منطق و دلیل موجهی به سمت خشونت افسارگسیخته رفت و نکات مثبت بسیار نادری در آن یافت میشود.
۵) بحران هویت (Identity Crisis)
بحران هویت اثری از برد ملتزر (Brad Meltzer) و رگز مورالس (Rags Morales) است و نمونه بارز دیگری از زمانی است که دیسی پای خود را بیش از حد روی پدال تاریکی فشار داد. این داستان با یک معمای قتل شوکهکننده و دردناک آغاز میشود: قتل سو دیبنی (Sue Dibny)، همسر یکی از قهرمانان قدیمی.
اما ماجرا به همینجا ختم نمیشود. در طول داستان رازهای کثیفی برملا میشود؛ از جمله اینکه سو در گذشته توسط دکتر لایت (Doctor Light) مورد آزار جنسی قرار گرفته است. سپس میفهمیم که اعضای لیگ عدالت برای محافظت از هویت خود، بارها ذهن ابرشرورها و حتی دوستان خود (از جمله بتمن) را به صورت غیرخلاقی پاک کردهاند. در ادامه پدر تیم دریک (Tim Drake) و کاپیتان بومرنگ (Captain Boomerang) در یک درگیری خونین یکدیگر را به قتل میرسانند و در نهایت مشخص میشود قاتل اصلی داستان، همسر اتم (Atom) بوده است. این حجم از سیاهی و فروپاشی اخلاقی برای بسیاری از خوانندگان غیرقابل هضم بود. اگرچه کتاب ایدههای روایی جذاب و طراحیهای هنری فوقالعادهای دارد، اما تلاش بیش از حد آن برای رسیدن به یک فضای بزرگسالانه، باعث تخریب شخصیتهای کلاسیک شد.
۴) قرارداد یهودا (The Judas Contract)
سری کمیکهای تایتانهای نوجوان جدید (The New Teen Titans) در زمان خود یک پدیده بیرقیب بود و توانست با داستان قرارداد یهودا، یکی از تأثیرگذارترین و سیاهترین روایتهای تاریخ دیسی را خلق کند. مارو ولفمن (Marv Wolfman) و جورج پرز (George Perez) در این داستان، خط روایی طولانی خیانت ترا (Terra) را به نقطه اوج خود رساندند.
ترا دختری است که به عنوان جاسوس وارد تیم تایتانها شده و در نهایت با همراهی مزدور مرگبار، یعنی دثاستروک (Deathstroke)، ضربه نهایی را به اعضای تیم وارد میکند. آنها تمام اعضا به جز نایتوینگ (Nightwing) را به طرز بیرحمانهای شکست میدهند. در این کمیک با گذشته تلخ دثاستروک و پسرش جریکو (Jericho) آشنا میشویم و در نبرد نهایی، ترا که کنترل روان و قدرتهای مخربش را به طور کامل از دست داده است، خود را به کام مرگ میکشاند. این داستان با پرداختن به مفاهیمی مثل خیانت، سوءاستفاده روانی و فروپاشی شخصیتی، سطح تاریکی در کمیکهای جریان اصلی را به شدت بالا برد.
۳) جنگ سپاه سینسترو (The Sinestro Corps War)
جنگ سپاه سینسترو بدون شک یک شاهکار کلاسیک و مدرن است. جف جانز (Geoff Johns) به همراه تیمی از طراحان افسانهای مانند ایوان ریس (Ivan Reis) و ایتن ون اسکایور (Ethan Van Sciver)، تقابل حماسی و خونین سپاه فانوس سبز (Green Lantern Corps) و سپاه تازهتأسیس سینسترو را به تصویر کشیدند.
سپاه سینسترو با مهار قدرت نور زرد که نماد ترس است، حملهای غافلگیرانه و رعدآسا به سیاره اوآ (Oa) ترتیب داد. در همان لحظات ابتدایی، تعداد زیادی از فانوسهای سبز سلاخی شدند و جنگی تمامعیار در سراسر کیهان آغاز شد. این کمیک به شدت خشن و سریع است و خشونت داستان زمانی به اوج خود میرسد که نگهبانان کیهان (Guardians of the Universe) در تصمیمی بیسابقه، قانون ممنوعیت قتل را برای حلقههای سبز لغو میکنند. اگرچه در پایان، ارتش سینسترو متوقف میشود، اما در واقع این شرورها بودند که به هدف خود (یعنی گسترش ترس و وادار کردن قهرمانان به کشتن) رسیدند. این اثر یک اکشن نفسگیر، خشن و بسیار تاریک است که مسیر دنیای فانوسهای سبز را برای همیشه تغییر داد.
۲) کینگدام کام (Kingdom Come)
شاهکار کینگدام کام، حاصل ذهن خلاق مارک وید (Mark Waid) و هنر نقاشی واقعگرایانه و بینظیر الکس راس (Alex Ross) است. این کمیک ما را به آیندهای دیستوپیایی و تاریک میبرد. پس از اینکه سوپرمن در مواجهه با نسل جدیدی از قهرمانان که به راحتی قاتلان را میکشند، از دست مردم دلسرد شده و خودخواسته تبعید میشود، نسل قدیم قهرمانان نیز کنار میکشند. در غیاب آنها، ابرانسانهای جوان و بیپروا که هیچ درکی از اخلاقیات ندارند، کنترل جهان را در دست میگیرند.
اما وقوع یک فاجعه هستهای وحشتناک که جان میلیونها نفر را میگیرد، اسطورههای قدیمی را مجبور میکند تا از سایهها بیرون بیایند. این بازگشت به جای ایجاد صلح، منجر به یک جنگ ایدئولوژیک و فیزیکی بزرگ میشود که مرزهای نابودی جهان را لمس میکند. این داستان در واقع نقدی تند به ترند کمیکهای خشن و بیمغز دهه ۹۰ میلادی بود و نشان داد که قهرمانان بدون اخلاق، چقدر میتوانند خطرناک باشند. با وجود اینکه داستان با کورسویی از امید به پایان میرسد، اما مسیر رسیدن به آن، از میان دریایی از خون و مرگ دهها انسان و فراانسان میگذرد.
۱) بتمن: شوخی کشنده (Batman: The Killing Joke)
رتبه اول این لیست به اثری تعلق دارد که میراثی به شدت پیچیده و سنگین از خود به جا گذاشته است. بتمن: شوخی کشنده، شاهکار روانشناختی آلن مور و طراح چیرهدست، برایان بولند (Brian Bolland) است. این کمیک، یک داستان منشأ (Origin Story) تراژیک و احتمالی برای جوکر تعریف میکند و همزمان، یکی از خشنترین جنایات او را به تصویر میکشد.
جوکر در اقدامی جنونآمیز، باربارا گوردون (Barbara Gordon) را در خانه خودش با شلیک گلوله فلج میکند و سپس با شکنجههای روانی و فیزیکی طاقتفرسا، پدر او یعنی کمیسر جیم گوردون (Jim Gordon) را به مرز جنون میبرد. تمام این کارهای وحشتناک تنها برای اثبات یک نظریه بیمارگونه است: اینکه «هر انسانی، مهم نیست چقدر خوب و قانونمدار باشد، تنها با تجربه یک روز بد، میتواند کاملا دیوانه شود». این کمیک استاندارد جدیدی برای تاریکی در داستانهای بتمن و تقابل او با جوکر تعریف کرد و تأثیر عمیق آن هنوز هم در تمام مدیاهای دیسی حس میشود. شوخی کشنده برای عدهای یک شاهکار بیتکرار روانشناختی و برای عدهای دیگر به دلیل خشونت عریانش یک اثر بحثبرانگیز است، اما در هر صورت، هیچکس نمیتواند تأثیر شگرف و سیاهی مطلق این شاهکار را انکار کند.
منبع: Comicbook
رازهای یوتوب فارسی؛ میزگیم با سکشات – قسمت اول
نظرات