در نمایشگاه بینالمللی CES 2026 که یکی از بزرگترین رویدادهای سالیانه فناوری در جهان محسوب میشود، یک ربات پاندا به نام An’An به عنوان یکی از برگزیدگان جایزه نوآوری در بخش هوش مصنوعی معرفی شده که میتواند فراتر از یک ابزار نمایشی باشد و به مراقبت روزمره و حمایت عاطفی افراد کمک میکند.
احساس تنها بودن به آرامی و بیصدا وارد خانههایی میشود که سالمندان در آنها به تنهایی زندگی میکنند؛ خانههایی که اعضای خانوادهشان در شهرهای مختلف پراکندهاند و عصرها و شبهایشان ممکن است با ساعتهای طولانی سکوت بگذرد، بیآنکه کسی برای همصحبتی وجود داشته باشد. فناوری تلاش کرده تا این خلأ را با تماسهای تصویری و بلندگوهای هوشمند پُر کند، اما این ابزارها هنوز هم بیشتر بر پایه دستور دادن و انجام وظیفه طراحی شدهاند؛ یعنی باید از آنها چیزی خواست. آنها برای بودن کنار انسان ساخته نشدهاند؛ برای لحظههایی که کسی فقط به همصحبتی ساده نیاز دارد که بگوید: «تو فراموش نشدهای.»
An’An رباتی است که بیشتر از خودنمایی، به گوش دادن، به خاطر سپردن و واکنشهای آرام و مهربانانه در طول ماهها و سالها اهمیت میدهد. این همراه پانداشکل از دل پوشش پشمیاش تا ساختار درونیاش طوری طراحی شده که حمایت عاطفی بلندمدت و بدون برچسب یا قضاوت را فراهم کند؛ به ویژه برای افرادی که شاید هرگز بهطور مستقیم درخواست کمک نکنند. در نگاه An’An، مراقبت احساسی چیزی نیست که با درخواست رسمی یا گفتن جمله «کمک میخواهم» شروع شود، بلکه میتواند بیصدا و طبیعی از طریق لمس، صدا و آیینهای روزمرهای شکل بگیرد که کمکم اعتماد میسازند، بیآنکه از انسان انتظار یا انرژی زیادی بخواهند.
پاندایی ساختهشده برای احساسات، نه برای نمایش ترفندها
An’An یک همراه بچه پاندای بایومیمتیک (biomimetic – به معنی تقلید هوشمندانه از طبیعت) است که بر پایه یک ایده ساده شکل گرفته، اینکه آدمها در کنار حیوانات خیلی راحتتر از زمانی که کنار ماشینها هستند آرامش میگیرند. بدن این ربات به صورت دستساز از پشم استرالیایی و پوست گوسفند تهیه شده تا حس لمس طبیعی و گرم را ایجاد کند؛ حسی که نوازش کردن، در آغوش گرفتن و حتی نشاندنش روی پاها را به کاری دلپذیر و خودبهخود تبدیل میکند؛ چیزی که پلاستیک یا سیلیکون سرد هرگز نمیتواند فراهم سازد. طراحی ظاهری An’An عمداً نرم، ساده و بیادعاست و بیشتر شبیه یک عروسک پولیشی دوستداشتنی است تا یک ربات علمی-تخیلی پرزرق و برق.
An’An برای تردستی، رقصیدن یا عبور از مسیرهای پرمانع ساخته نشده است. وظیفه اصلیاش حضور داشتن است؛ اینکه به لمس انسان با رفتارهایی ملایم و شبیه موجودات زنده واکنش نشان دهد و فضایی امن بسازد تا فرد بتواند بدون ترس از قضاوت، احساساتش را بروز دهد. شکل پاندا، وزن بدن و حتی شیوهای که وقتی روی پا گذاشته میشود و آرام میگیرد، همگی با دقت تنظیم شدهاند تا حس مراقبت و مهرورزی را در انسان بیدار کنند؛ به ویژه در سالمندانی که ممکن است دلتنگ در آغوش گرفتن یک حیوان خانگی یا نوهای باشند که به شهر یا کشوری دیگر نقل مکان کرده است.
این تمرکز بر آرامش عاطفی حتی در شیوه حضور این ربات در فضای خانه هم دیده میشود. An’An میتواند روی مبل، تخت یا میز قرار بگیرد بیآنکه شبیه تجهیزات پزشکی به نظر برسد؛ موضوعی که برای کسانی که خودشان نسبت به نیاز داشتن به حمایت، حساس یا معذب هستند، بسیار مهم است. هدف این است که همراهی و همنشینی این ربات، به صورت طبیعی و همراه با شأن انسانی احساس شود، نه سرد و بالینی. به این ترتیب، وقتی حال کسی خوب نیست، واقعاً دستش را به سوی An’An دراز میکند؛ نه اینکه آن را در کشو پنهان نماید یا مثل یک وسیله الکترونیکی دیگر با آن رفتار کند.
هوش هیجانی در زیر لایههای پشم
در زیر لایههای پشم، An’An از یک شبکه فشرده از حسگرها و هوش مصنوعی عاطفی تشکیل شده است. یک سیستم حس لامسه در تمام بدن این ربات با بیش از ۱۰ مجموعه حسگر، تشخیص میدهد که چطور و از کجا لمس میشود؛ اینکه آیا نوازش ملایم یا محکم است و یا زمانی که از زمین بلند شده است.
این دادهها وارد یک موتور هوش عاطفی میشوند که همزمان به الگوهای صدا گوش میدهد و عادتهای تعامل را در گذر زمان دنبال میکند. نتیجه، شکلگیری مدلی تدریجی از شخصیت شما و شیوه دلخواهتان برای برقراری ارتباط است؛ مدلی که به An’An کمک میکند تا واکنشهایش را هرچه بیشتر شخصیتر و انسانیتر کند.
حافظه بلندمدت این ربات به آن امکان میدهد تا پاسخهایش را شخصیسازی کند و با گذر زمان یاد بگیرد. در طول هفتهها و ماهها، An’An میتواند به روالهای روزانه کاربر عادت کند؛ بفهمد که او معمولاً چه زمانی ساکت است، چه زمانی دوست دارد صحبت کند و چه نوع تعاملاتی حال او را بهتر میکنند. معماری ترکیبی آفلاین-آنلاین این پاندا، همراه با چهار تا پنج ساعت عمر باتری پیوسته و شارژ از طریق USB-C، باعث میشود تا عملکردهای اصلی آن حتی وقتی اتصال محدود است یا کسی ترجیح میدهد همه چیز را با فضای ابری به اشتراک نگذارد، همچنان کار کنند.
این ترکیب حسگرهای چندحالته و حافظه به An’An امکان میدهد تا فراتر از رفتارهای تکراری و پیشنویسشده حرکت کند. این ربات به جای تکرار همان جملات، میتواند رفتارش را متنوع کند، در طول دورههای طولانی بیتحرکی تعامل را آغاز نماید و کمکم رابطهای شکل دهد که بیشتر شبیه حضور آشنا و واقعی باشد تا یک اسباببازی. مطالعات اولیه نشان میدهند که این تعامل پایدار و شخصیسازیشده میتواند بهطور قابلتوجهی حالت روحی فرد را بهبود دهد؛ موضوعی که وقتی هدف کمک به کاهش احساس تنهایی است، مهمترین معیار به حساب میآید.
از اتاقهای نشیمن تا مراکز مراقبتی
در یک خانه خصوصی، An’An میتواند همراهی باشد که همیشه در دسترس است. این ربات میتواند گفتگوی آرام و ملایم ارائه دهد، به لمس واکنش نشان دهد و حس دیده شدن و شنیده شدن را منتقل کند؛ بدون برچسب یا قضاوتی که برخی از افراد هنگام مراجعه به رواندرمانی یا مصرف دارو تجربه میکنند. برای سالمندانی که ممکن است نخواهند هر نگرانیشان را با خانواده مطرح کنند، داشتن چیزی که بدون قضاوت گوش میدهد، میتواند تغییر شگفتانگیزی در تجربه روزانه ایجاد کند؛ به ویژه در فاصلههای طولانی بین تماسها یا دیدارهای حضوری.
در مراکز مراقبت از سالمندان، An’An نقش جدیدی هم پیدا میکند. نسخه بالینی آن میتواند دادههای عینی تعامل مانند الگوهای لمس، نشانههای گفتگو و تغییرات در میزان مشارکت را ثبت کند و این روندها را از طریق داشبوردهای امن به متخصصان مجاز نشان دهد. این به مراقبان کمک میکند تا دید دقیقتری نسبت به وضعیت شناختی و عاطفی افراد داشته باشند و متوجه شوند که چه زمانی کسی دچار انزوا، آشفتگی یا سکوت غیرمعمول شده است؛ بدون اینکه تنها به بازدیدهای کوتاه یا پرسشنامههای خودگزارشی متکی باشند که ممکن است افراد آن را کماهمیت جلوه دهند.
از آنجا که An’An قابلیتهای سطح بالینی را با حدود یکپنجم هزینه رباتهای درمانی سنتی ارائه میدهد، استفاده از چند واحد در مراکز مراقبت و موسسات به جای یک دستگاه مشترک، بهینهتر و عملیتر میشود. پلتفرم یکپارچه هوش مصنوعی عاطفی این ربات که پشتوانه بیش از ۳۰ پرونده ثبت اختراع و ۱۸ اختراع ثبتشده دارد، طوری طراحی شده که در محیطهای مختلف قابل گسترش باشد و همزمان وعده اصلی خود یعنی همراهی عاطفی و معنادار در طول زمان را حفظ کند.
نوع متفاوتی از ربات
وقتی An’An در نمایشگاه CES 2026 به عنوان برگزیده جایزه نوآوری در بخش هوش مصنوعی معرفی میشود، در واقع نشانه یک تغییر آرام اما مهم در انتظارات مردم از رباتهاست. به جای یک نمایش صحنهای دیگر از چابکی، سرعت یا حرکات نمایشی، این ربات نمونهای واقعی از طراحی انسانمحور و برخوردار از هوش هیجانی را ارائه میدهد.
این نمونه نشان میدهد که چگونه فرم بایومیمتیک، مواد لمسی گرم و هوش مصنوعی عاطفی میتوانند در کنار هم قرار بگیرند تا از افرادی حمایت کنند که بیش از نمایش، به آرامش نیاز دارند و بیش از فرمان دادن، به همراهی. An’An این کار را در مقیاس و با هزینهای انجام میدهد که آن را از یک کنجکاوی آزمایشگاهی یا پروژه تحقیقاتی فراتر میبرد و به بخشی عملی و قابل دسترس از مراقبت روزمره تبدیل میکند.
نظر شما درمورد این ربات پاندا چیست؟ فکر میکنید این اختراع تا چه حد میتواند مفید باشد؟ دیدگاه خود را از طریق کامنت با تیم بازار و دیگر کاربران به اشتراک بگذارید.
منبع: Yankodesign
رازهای یوتوب فارسی؛ میزگیم با سکشات – قسمت اول
نظرات