انیمیشن سریالی Shaun the Sheep که در بین ما ایرانی‌ها با اسم بره ناقلا معروف شد، یک انیمیشن استاپ موشن معروف و محبوب است. این اثر که به نحوی اسپین-آف انیمیشن‌های والاس و گرومیت به شمار می‌آید، در یک مزرعه آرام انگلیسی رخ می‌دهد. در میان ساکنین این مزرعه یک گوسفند لاغر اندام اما بسیار باهوش به اسم شاون وجود دارد که آرامش را از رئیس مزرعه و سایر اعضا می‌گیرد.

به طور کلی هنر یک پدیده همه‌گیر است که می‌تواند بدون در نظر گرفتن فرهنگ، نژاد و سن و سال، آدم‌ها را تحت تاثیر قرار دهد. در میان آثار هنری، یک سری از آن‌ها با حذف محدودیت‌های زبانی، کاری می‌کنند که همه مردم دنیا بدون اینکه زبان مشترکی داشته باشند از تجربه آن لذت ببرند. انیمیشن سریالی Shaun the Sheep که در این مطلب در موردش صحبت می‌کنیم، یکی از همین آثار هنری است. در تمام طول سریال حتی یک دیالوگ هم جا به جا نمی‌شود، ولی همگی منظور سازندگان را متوجه شده و از دیدن آن لذت می‌بریم.
البته ما ایرانی‌ها این انیمیشن را با اسم بره ناقلا می‌شناسیم که واقعا هیچ ارتباطی به اسم رسمی آن ندارد. همان‌طور که پیش از این هم اشاره کردیم، ما در مورد اثری صحبت می‌کنیم که اسپین-آف فرنچایز والاس و گرومیت است. در انیمیشن Wallace & Gromit: A Close Shave که در سال ۱۹۹۵ اکران شد، یک گوسفند وجود داشت که به عنوان رهبر حیوانات یک مزرعه انگلیسی ظاهر می‌شود. این گوسفند در واقع همان شان است که اسم انیمیشن Shaun the Sheep هم از آن گرفته شده. شبکه BBC تصمیم گرفت در سال ۲۰۰۷ و با همکاری سازندگان والاس و گرومیت و فرار مرغی، انیمیشن سریالی بره ناقلا را بسازد و آن را از طریق شبکه CBBC پخش کند.

سریال بره ناقلا که از همان ابتدا به محبوبیت زیادی در بین مخاطبین رسید، تا به حال میزبان هفت فصل مختلف و بیش از ۱۸۷ قسمت شده است. فصل هفتم این سریال که همین چند ماه پیش هم در دسترس قرار گرفت، باعث شد که Shaun the Sheep به یکی از طولانی‌ترین و قدیمی‌ترین انیمیشن‌های سریالی انگلیسی تبدیل شود. تا به حال دو فیلم سینمایی از این مجموعه هم منتشر شده که قرار است در سال ۲۰۲۶ و با انیمیشن سینمایی Shaun the Sheep: The Beast of Mossy Bottom ادامه پیدا کند.

درست مثل بسیاری از انیمیشن‌های سریالی طولانی دیگر، بره ناقلا هم واقعا داستان عجیب و غریبی ندارد. سازندگان صرفا با درست کردن یک محیط جذاب و در کنار هم قرار دادن شخصیت‌های بامزه، توانسته‌اند در طی این همه سال خود را در اوج نگه دارند. اصل داستان در مورد گوسفندی به اسم شان است که در یک مزرعه شمالی انگلیسی به اسم Mossy Bottom زندگی می‌کند. منتها شان و دوستانش برخلاف حیوانات دنیای واقعی اصلی زندگی روزمره و روتین همیشگی را دوست ندارند و به رهبری رئیس خود، هر روز ماجراجویی‌های عجیبی انجام می‌دهند.

همان‌طور که پیش از این هم گفتیم، در طی تمام فصل‌های سریال تقریبا یک دیالوگ هم بین شخصیت‌ها جا به جا نمی‌شود. تنها صدایی که در حین دیدن این سریال می‌شنوید آواهای محیطی هستند و تنها در برخی مواقع، شخصیت‌ها اصوات نامفهوم و منحصر به فرد خود را بروز می‌دهند. اما هنر سازندگان در حرکات شخصیت‌ها و طراحی محیط نهفته است. با وجود اینکه با یک انیمیشن سریالی استاپ-موشن طرف هستیم، احساسات تمام کاراکترها با حالات چهره و بدن ایشان منتقل می‌شود.

در طی سریال حتی یک دیالوگ هم گفته نمی‌شود، اما همه به سادگی داستان و احساس شخصیت‌ها را می‌فهمیم

شاون و سایر گوسفندهای موجود در مزرعه به شدت شیفته فناوری و فرهنگ انسان‌ها هستند و همیشه می‌خواهند چیزهای بیش‌تری یاد بگیرند. این کنجکاوی تقریبا در تمام مواقع آن‌ها را به دردسر می‌اندازد و خروج از این چالش‌ها، خودشان موقعیت‌های بامزه دیگری را به وجود می‌آورد. اما با وجود تمام این کنجکاوی‌ها، تمام حیوانات سعی دارند رفتار انسان‌گونه خود را از انسان‌ها و به خصوص صاحب مزرعه پنهان کنند. درست مانند آنچه که در مجموعه داستان اسباب بازی دیده‌ایم، شخصیت‌های بره ناقلا هم در جمع محرمانه خود رفتار متفاوتی با حالت معمولی دارند.

بره ناقلا در سال‌های اخیر به یکی از موفق‌ترین و محبوب‌ترین مجموعه‌های کودک در سطح جهان تبدیل شده است؛ مجموعه‌ای که با اتکا به روایت بدون دیالوگ، طنز ساده اما هوشمندانه و استاپ‌-موشن باکیفیتش توانسته با مخاطبان کشورها و فرهنگ‌های مختلف ارتباط برقرار کند. همین ویژگی‌ها باعث شده سریال فراتر از یک سرگرمی کوتاهِ روزانه باشد و جایگاهی جدی‌تر در حوزه آموزش و رشد مهارت‌های کودکان به دست بیاورد.
یکی از مهم‌ترین دلایل جهانی‌شدن بره ناقلا همین فقدان دیالوگ است. نبود زبان گفتاری به این معنا است که کودک در هر سن، با هر زبان مادری و حتی با مهارت زبانی محدود، می‌تواند ماجراها را بفهمد و از آن لذت ببرد؛ بدون اینکه نیاز به توضیح اضافی یا ترجمه باشد. این دسترسی ساده و فراگیر، سریال را به انتخابی محبوب برای شبکه‌های تلویزیونی و سرویس‌های استریم در سراسر دنیا تبدیل کرده است.

از طرف دیگر، استفاده آموزشی از Shaun the Sheep در سال‌های اخیر بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته. بسیاری از مربیان و متخصصان کودک از اپیزودهای این مجموعه برای توضیح مفاهیمی مثل همکاری، خلاقانه فکر کردن، حل مسئله یا حتی مدیریت احساسات استفاده می‌کنند. نبود دیالوگ باعث می‌شود کودک بیشتر روی نشانه‌های تصویری، حرکات و تعاملات تمرکز کند و همین موضوع برای کودکانی که چالش زبانی دارند یا در طیف اختلالات ارتباطی هستند، بسیار کمک‌کننده است.

حیوانات مزرعه سعی می‌کنند در مقابل انسان‌ها رفتار انسانی نداشته باشند

در مجموع، بره ناقلا نمونه‌ای از همان آثاری است که با ظاهر ساده شروع می‌شوند اما تأثیری عمیق و ماندگار می‌گذارند. موفقیت جهانی این سریال ثابت می‌کند که اگر یک روایت تصویری درست ساخته شود، می‌تواند هم سرگرم‌کننده باشد و هم به شکلی نامحسوس مهارت‌های اجتماعی، شناختی و احساسی کودکان را تقویت کند؛ آن هم بدون حتی یک کلمه حرف زدن.

نظر شما در این باره چیست؟ دیدگاه‌های خود را با تیم بازار و سایر کاربران به اشتراک بگذارید.

منبع: مجله بازار