یک گربه طمع‌کار و بدشانس به اسم تام (Tom) و یک موش باهوش به اسم جری (Jerry) که ظاهرا قرار است تا ابد به دنبال هم بدوند و تماشاچی‌ها را سرگرم کنند؛ فرنچایز تام و جری چیزی بیش از یک انیمیشن سریالی ساده است. Tom & Jerry کار خود را در قالب انیمیشن‌های کوتاه سینمایی آغاز کرد و با گسترش محبوبیتش، به مدیوم‌های دیگر نظیر تلویزیون و در سال‌های اخیر به پلتفرم‌های استریمینگ هم رسید.

واقعا اگر بخواهیم تاریخ سینما و تلویزیون را زیر و رو کنیم و به دنبال انیمیشنی بگردیم که چندین نسل با آن بزرگ شده باشند و هنوز هم به کار خود ادامه دهد، احتمالا فقط با یک اسم روبرو خواهیم شد: تام و جری. ویلیام هانا و جوزف باربرا این فرنچایز را نزدیک به ۸۵ سال پیش و در سال ۱۹۴۰ آغاز کردند و یک داستان تعقیب و گریز ابدی بین یک موش و یک گربه را به وجود آوردند. در آن دوره استودیو MGM Cartoon Studio قصد داشت با والت دیزنی و لونی تونز رقابت کند و از آن‌ها عقب نماند. ولی خب ابزار کافی برای ماندن در این رقابت را نداشت.

منتها هنگامی که اولین فیلم تام و جری در سال ۱۹۴۰ و با اسم Puss Gets the Boot اکران شد، یک موفقیت محض بود. ویلیام هانا و جوزف باربرا پس از گرفتن چراغ سبز، تا سال ۱۹۵۸ به کار خود ادامه دادند و در این برهه ۱۱۴ قسمت از انیمیشن مورد بحث را ساختند. در این دوره ۱۸ ساله مجموعه Tom & Jerry موفق به کسب هفت جایزه اسکار شد و رکوردهای زیادی را شکست . متاسفانه MGM Cartoon Studio در آن دوره تعطیل شد تا موش و گربه معروف دنیای سرگرمی برای چند وقتی بیکار شوند.
اما این پایان کار نبود. استودیو MGM که تغییرات زیادی داشت به کمک یک استودیو چکسلواکیایی به اسم Rembrandt Films و به کارگردانی جین دایچ، مجموعه را زنده کرد. نتیجه این تلاش به تولید ۱۳ قسمت دیگر بین سال‌های ۱۹۶۱ تا ۱۹۶۲ منجر شد که از قضا خیلی هم موفق بود. در تعریف کلمه موفقیت همین را بدانید که در آن زمان، تام و جری به پرفروش‌ترین مجموعه از فیلم‌های کوتاه در تاریخ سینما تبدیل شد. در طی سال‌های بعد و با تغییر مجدد استودیوهای سازنده، تا سال ۲۰۰۱ مجموعا ۱۶۶ فیلم کوتاه بر اساس فرنچایز Tom & Jerry روی پرده رفت.

راستی نباید فراموش کنیم که در این بین و با آمدن تلویزیون، تام و جری راه خود را به خانه‌های مردم هم پیدا کرد. در حد فاصل بین سال‌های ۱۹۷۵ تا ۲۰۰۱، پنج سریال تلویزیونی بر اساس فرنچایز مورد بحث ساخته شد که هر کدام در نوع خود موفق بودند و برای تمام قشرهای سنی خاطره ساختند. در این بین فیلم‌ها و پروژه‌های متعدد دیگری هم ساخته شدند که از جمله مهم‌ترین آن‌ها می‌توانیم به اولین انیمیشن بلند سینمایی تام و جری اشاره کنیم؛ فیلمی تحت عنوان Tom & Jerry: The Movie که در سال ۱۹۹۲ روی پرده رفت تا تجربه متفاوتی را روی پرده‌های نقره‌ای سینما به دست آورد.

اما چه چیزی باعث می‌شود که Tom & Jerry برای این همه سال در اوج بمانند و مخاطبین باز هم به تماشای محتویات جدید آن علاقه‌مند باشند؟ یکی از مهم‌ترین دلایل این موفقیت همیشگی این است که سازندگان در اکثر مواقع خود را به مرزهای زبانی محدود نمی‌کنند. در بیش‌تر انیمیشن‌هایی که از این مجموعه دیده‌ایم، دیالوگ‌ها بسیار کم هستند و تماشاچی‌ها از طریق حرکات چهره و بدن شخصیت‌ها داستان را دنبال می‌کنند. در واقع برای اینکه یک نفر بتواند از تماشای تعقیب و گریز این دو شخصیت لذت ببرد، نیازی به یادگیری هیچ زبان خاصی ندارد.

جدا از صامت بودن شخصیت‌ها، خلاقیت در صحنه‌های تعقیب و گریز را نباید فراموش کنیم. تام حدود ۸۵ سال است که می‌خواهد جری را بگیرد و او را بخورد. در برخی مواقع دستور گرفتن جری از سوی صاحبِ خانه صادر می‌شود و در برخی مواقع دیگر، گربه بدشانس داستان صرفا می‌خواهد شکم خود را سیر نگه دارد. منتها جری به عنوان یک موش از ضریب هوشی بسیار بالایی برخوردار است و هر سری با استفاده از یک روش جدید دم به تله نمی‌دهد. تام هم با وجود زرنگی و کلک‌هایی به کار می‌گیرد بیش از حد بدشانس است؛ به گونه‌ای که بعضی مواقع فکر می‌کنیم نویسندگان داستان با او مشکل شخصی دارند.

در برخی مواقع جری به ویلن داستان تبدیل می‌شود و صرفا تام را اذیت می‌کند

فرنچایز تام و جری بخش زیادی از جذابیت‌های خود را روی دوش کمدی اسلپ‌استیک (Slapstick) می‌اندازد. در این نوع از کمدی خنداندن مخاطب با استفاده از دیالوگ‌ها و بازی با کلمات رخ نمی‌دهد، بلکه حرکات فیزیکی اغراق شده تمام بار را به دوش می‌کشند. گربه و موش مورد بحث قوانین فیزیک را زیر پا می‌گذارند و به انواع و اقسام اشکال مختلف در می‌آیند. بدن آن‌ها مانند خمیر به هر ضربه‌ای واکنش نشان می‌دهد و سازندگان هم با به کارگیری مبالغه، دست به ایجاد موقعیت‌هایی می‌زنند که حتی اگر تلاش کنید هم نمی‌توانید به آن‌ها لبخند نزنید.

یکی از نکته‌های جالب درباره‌ی تام و جری این است که شخصیت‌های اصلی در طول دهه‌ها به‌طور نامحسوس اما مؤثر تغییر کرده‌اند. در نسخه‌های اولیه، تام بیش‌تر نقش شکارچی مغرور را داشت؛ گربه‌ای که با اعتماد‌ به‌ نفس بیش‌ از حد وارد مبارزه می‌شد و معمولاً هم از جری شکست می‌خورد. اما هرچه مجموعه جلوتر رفت، سازندگان از او تصویر مهربان‌تر و حتی کمی مظلوم‌تر ارائه کردند؛ طوری که گاهی بیننده بیشتر دلش برای تام می‌سوخت تا جری.
در مقابل، جری هم همیشه آن موش بامزه و باهوش باقی ماند، اما در دوره‌های مختلف میزان شیطنت و زیرکی‌اش کم‌ و‌ زیاد شده است. در برخی اپیزودها او کاملاً قهرمان داستان است و در برخی دیگر، تنها نیروی محرکش به اذیت کردن تام مربوط می‌شود. این انعطاف‌پذیری شخصیتی، همراه با تغییرات جزئی در طراحی چهره و حرکات، باعث شد کاراکترها بعد از چندین دهه همچنان تازه، قابل‌ درک و دوست‌داشتنی باقی بمانند؛ حتی برای نسل‌هایی که خیلی بعد از دوران طلایی MGM با آنها آشنا شدند.

نظر شما در این باره چیست؟ دیدگاه‌های خود را با تیم بازار و سایر کاربران به اشتراک بگذارید.

منبع: Tomandjerry.fandom