بهترین دیالوگهای باب اسفنجی در کارتون باب اسفنجی شلوار مکعبی
فقط یک «باب اسفنجی شلوارمکعبی» در دنیا وجود دارد. این شهروند محبوب بیکینی باتم با صداپیشگی تام کنی، عمدتا به عنوان نمادی از مثبتاندیشی سادهلوحانه شناخته میشود. انرژی باب اسفنجی به ترسیم فضای روشن و هیجانانگیز این کارتون کمک میکند؛ فضایی که به شکلی بینقص، طنز سوررئالیستی برنامه در چند فصل اول را تجسم میبخشد.
سخت است که نوع خاص حماقت باباسفنجی برایتان دوستداشتنی نباشد؛ چه زمانی که سعی میکند اختاپوس را با وجود جراحات شدید ناشی از شکار چتردریایی، دوباره به انجام این کار ترغیب کند و چه وقتی که با شادی با یک شیفت کاری ۲۴ ساعته موافقت میکند. باب اسفنجی در دوران اوج خود میتوانست به همان راحتی که لباس کاراته میپوشد، روحیه شما را هم تقویت کند.
اما فریب نخورید؛ این اسفنج طیف عاطفی تاثیرگذاری دارد که برای شخصیتپردازی هر سریال کمدی (Sitcom) ضروری است. استیون هیلنبرگ، خالق اثر و تیم او آنقدر بااستعداد بودند که تمام این ظرافتها را بدون از بین بردن معصومیت قلب حساس و اسفنجی او، در شخصیتش بگنجانند. او میتواند احساسات را به گونهای ترکیب کند که هم دلگرمکننده و هم خندهدار باشند؛ یعنی حرفی بزند که بلافاصله هم حس همدلی عمیقی برانگیزد و هم باعث خندههای بیپایان شود.
در حالی که نام بردن چند نمونه از لحظات خندهدار باب اسفنجی اهمیت دارد، بسیاری از موارد این لیست، این اسفنج را در حال نمایش احساسات بسیار شدید و غیرمنتظره نشان میدهند؛ موضوعی که شخصیت او را پیچیده کرده و در عین حال به آن وفادار میماند و فضای نامتعارف سریال را در بر میگیرد. به عبارت دیگر، بهترین دیالوگهای باب اسفنجی گاهی میتوانند تجسم کاملی از ماهیت کلی شخصیت او باشند، اما در عین حال تمایل دارند انتظارات را به روشهایی درخشان، تکاندهنده و همیشه خندهدار زیر پا بگذارند.
«من یه ایده دیگه دارم! چطوره به کسی زنگ بزنم که شغلش تعمیر کردن اینه؟ میدونی چرا؟ چون وقتی لازم دارم یه کاری انجام بشه، به کسی زنگ میزنم که کارش انجام دادن اون کاره!»
تماشای باب اسفنجی عصبانی که فقط برای چند لحظه رفتاری منطقی به خود میگیرد، از آن لحظات فراموشنشدنی این انیمیشن است
- اپیزود: «میتونی یه سکه قرض بدی؟»
- (فصل ۳، قسمت ۱۷ب)
هرچقدر هم که باب اسفنجی مهربان باشد، تماشای عصبانیتهای او لذتبخش است. در اپیزود «میتونی یه سکه قرض بدی؟»، اختاپوس به یک مفتخور تنبل و لوس تبدیل شده است. سرانجام، وقتی او به میزبان بینهایت سخاوتمند خود دستور میدهد که کنترل تلویزیون را تعمیر کند، صبر باباسفنجی لبریز میشود: «من یه ایده دیگه دارم! چطوره به کسی زنگ بزنم که شغلش تعمیر کردن اینه؟ میدونی چرا؟ چون وقتی لازم دارم یه کاری انجام بشه، به کسی زنگ میزنم که کارش انجام دادن اون کاره!»
در اینجا زبان بدن همهچیز است. وقتی او میگوید «من یه ایده دیگه دارم»، با بیخیالی تلویزیون را به پشت سرش پرتاب میکند (با وجود اینکه او ضعیف است). سپس روی تخت میپرد و لبههای آن را طوری میگیرد که انگار آماده است آن را از هم بدرد. نگاه خیره و نافذ، دهان بیش از حد باز شده و روشی که هنگام تاکید بر کلمه «کار» به بینی اختاپوس ضربه میزند؛ تمام این جزئیات نشان دهنده تمام شدن صبر باب اسفنجی به شکلی کمدی است. این یکی از آن لحظات عالی است که به ما یادآوری میکند باباسفنجی هم مثل همه ما، آستانه تحملی دارد که بالاخره تمام میشود.
صدای باد شکم (با دهان)
بسیار جالب است که باب اسفنجی هم گاهی از کوره در میرود
- اپیزود: «به چامباکت خوش آمدید»
- (فصل ۲، قسمت ۱۴الف)
حتی خندهدارتر از آن، زمانی است که خود باب اسفنجی به یک بچه لوس و بیادب تبدیل میشود. در اپیزود «به چامباکت خوش آمدید»، آشپز تحسین شده برگرهای خرچنگی مجبور میشود برای پلانکتون کار کند. پلانکتون تمام تلاشش را به کار میگیرد تا کارمند جدیدش در کمال آسایش باشد؛ تا حدی که ما تقریبا با این شخصیت شرور همدلی میکنیم. اما این اسفنج قصد کار کردن ندارد: «میدونی چیه فسقلی؟ چطوره بعدا ازم بپرسی؟». پلانکتون که دیگر از نقش «آقای مهربان» خارج شده، به او دستور میدهد که تعدادی برگر درست کند. این موضوع منجر به یک مشاجره لفظی میشود که نتیجهاش این است: باب اسفنجی در حالی که پشتش را به سمت پلانکتون کرده، با دهانش صدای باد شکم درمیآورد.
این اسفنج وقتی نقش یک آدم بدجنس را بازی میکند، به طرز غافلگیرکنندهای خندهدار است. این نافرمانی آشکار از همکاری با پلانکتون، اگر در مقابل هر شخص دیگری بود، کاملا با شخصیت او در تضاد به نظر میرسید و همین موضوع است که تماشای آن را لذتبخشتر میکند. اینجا ما با جنبهای از شخصیت باب اسفنجی روبرو میشویم که به سختی میتوان در جای دیگری پیدا کرد. او هیچوقت تا این حد پرخاشگر نبوده است و روشی که این بحث اوج میگیرد، این نمایش بیپروا از ناپختگی را بسیار تماشاییتر میکند.
«بشین سر جات!»
این قطعا یکی از لحظات خودخواهانه باب اسفنجی است، اما همین خشم بیپروا باعث شده است که این صحنه بسیار ماندگار شود
- اپیزود: «بهترین روز زندگی» (فصل ۴، قسمت ۲۰الف)
این سریال در نمایش شخصیتی که با احساسات شدید دست و پنجه نرم میکند، مهارت فوقالعادهای دارد. اپیزود «بهترین روز زندگی» در فصل چهارم یک نمونه عالی از این نمایش است؛ جایی که باب اسفنجی با عصبانیت روی صحنه و در مقابل تماشاگران حاضر در سالن میرود و از اینکه چطور «بهترین روز زندگیاش» کاملا خراب شده، شکایت میکند. صدای او به گونهای است که انگار هر لحظه ممکن است زیر گریه بزند و ما نیز قطعا باید با او همدردی کنیم (چون همه ما چنین شرایطی را تجربه کردهایم)؛ اما درست در همین لحظه، یکی از تماشاگران از جایش بلند میشود تا سالن را ترک کند. به محض این اتفاق، باب اسفنجی حرفش را قطع میکند تا با تمام وجود فریاد بزند: «بشین سر جات!»
اینکه آن غریبه کوچکترین اهمیتی به فروپاشی عصبی باب اسفنجی در مقابل انظار عمومی نمیدهد، به نوبه خود خندهدار است، اما خندهدارتر این است که این اسفنج در واقع او (و بقیه تماشاگران) را به گروگان میگیرد. هیچکدام از این درامها ربطی به آنها ندارد، اما با این حال همه مجبورند با دستپاچگی به تماشای او ادامه دهند. دقت کنید که باباسفنجی از همان لحظه ورود به صحنه به شدت خشمگین بود و همین تغییر لحنهای ناگهانی، او را بسیار غیرعادی و کنترلناپذیر جلوه میدهد.
«من آمادهام!»
اشتیاق باب اسفنجی برای شروع روز، تجسمی از حال و هوای به شدت درخشان و پرانرژی سریال است و شخصیت او بدون این جمله هرگز کامل نمیشد
اگر قرار باشد فهرستی از بهترین دیالوگهای باباسفنجی تهیه کنید، قطعا به شعار همیشگی او نیاز خواهید داشت؛ این یک اصل بدیهی است. روشی که او با خوشحالی فریاد میزند «من آمادهام!»، عصاره همان چیزی است که بینندگان در سراسر جهان بیش از هر چیز در شخصیت باب اسفنجی دوست دارند؛ خوشبینی بیحدومرز، عشق به شغلش به عنوان یک آشپز و تلاشش برای اینکه دیگران را هم مثل خودش بااعتمادبهنفس کند. معمولا این جمله را صبحها، زمانی که باباسفنجی در حال پوشیدن لباس فرم رستوران خرچنگ است، میشنویم. او اغلب این جمله را تکرار میکند؛ چه وقتی که به سمت محل کارش میدود و چه زمانی که با دوچرخه میرود. «من آمادهام!» دیالوگی است که بسیاری از طرفداران احتمالا میتوانند در زندگی شخصی خود نیز از آن استفاده کنند. به هر حال، همه افراد سحرخیز نیستند و کار کوچکی مثل گفتن «من آمادهام» به خودتان، میتواند به ایجاد آن انگیزه اولیه برای شروع حرکت کمک کند. این لزوما یکی از خندهدارترین دیالوگهای باباسفنجی نیست، اما جذابترین آنهاست.
«حتما! با این کفشهای میخدار، هر چیزی ممکنه!»
این صحنه باب اسفنجی و غریبه صحنهای بسیار دردناک و در عین حال کمدی بود!
- اپیزود: «باباسفنجی با غریبه ملاقات میکند»
- (فصل ۳، قسمت ۲۰الف)
کارتونها در ارائه مفاهیم دردناک و ترسناک با لحنی کاملا دلپذیر، تخصص دارند. برای مثال، صحنه خاصی از فصل سوم و فوقالعاده باب اسفنجی را در نظر بگیرید که در آن، این اسفنج سادهلوح نمیتواند کلید خانهاش را پیدا کند. «غریبه» (The Strangler) بیصبر میشود و میگوید که باید از پنجره وارد شوند. از آنجایی که قدش نمیرسد، این جنایتکار از هدفش (باب اسفنجی) میپرسد که آیا میتواند روی شانههای او برود؟ پاسخ باب اسفنجی به شکلی درخشان پوچ و مضحک است: «حتما! با این کفشهای میخدار، هر چیزی ممکنه!»
اول از همه، گفتن اینکه «هر چیزی ممکن است» صرفا به خاطر پوشیدن کفشهای میخدار، چنان مثبتاندیشی مضحکی است که دقیقا جوهره شخصیت باب اسفنجی را نشان میدهد. علاوه بر این، جلوههای بصری در اینجا عالی هستند؛ چرا که اندازه بزرگ کفشهای باب اسفنجی تاکید میکند که آنها در چه موقعیت خطرناکی هستند. سپس تضاد بین لحن شاد باب اسفنجی و دنیای دردناک این اپیزود، جلب توجه میکند. این دیالوگ، در کنار لحظه پی بردن «غریبه» به فاجعه (زمانی که دیگر خیلی دیر شده) و اجرای بینظیر شکنجهاش، به طرز عجیبی خندهدار است.
«تختهگاز برم؟!»
این صحنه ناتوانی باب اسفنجی در گوش دادن به حرف زیر فشار عصبی و همچنین تلاشهای این شخصیت برای کنترل این دیوانگی را به تصویر میکشد
- اپیزود: «مدرسه قایقرانی»
- (فصل ۱، قسمت ۴ب)
یکی از ویژگیهای بارز باب اسفنجی، بیعرضگی او پشت فرمان است و اولین قسمتی که به این موضوع میپردازد، یکی از بهترین اپیزودهای کل سریال است. او میتواند آزمون شفاهی را به خوبی پشت سر بگذارد، اما نمیتواند با اضطرابی که هنگام رانندگی واقعی به او هجوم میآورد، کنار بیاید. وقتی خانم پاف قایق را روشن میکند، گویی آخرالزمان فرا رسیده است. باب اسفنجی بیچاره نمیتواند خودش را جمعوجور کند، بنابراین وقتی مربیاش از او میپرسد که قدم بعدی چیست، بدترین پاسخ ممکن را میدهد: «تختهگاز برم؟» واکنش خانم پاف فوقالعاده است. اولین واکنش غریزی او این است که بگوید «بله»، و بلافاصله حرفش را اصلاح میکند. اما دیگر خیلی دیر شده است! تنها چیزی که باباسفنجی شنید، کلمه «بله» بود. چشمانش درشت میشود و وقتی دوباره میپرسد «تختهگاز برم؟!»، کاملا مجنون به نظر میرسد. حتی وقتی خانم پاف قطعا و با صراحت به او میگوید که این کار را نکند، وحشت موجود در صدایش به ما میگوید که همه چیز از دست رفته است. باب اسفنجی تختهگاز میرود و قایق را متلاشی میکند.
«کچل! کچل!»
این سکانس یکی از بهیادماندنیترین لحظات کل تاریخ باباسفنجی است
- «فیلم سینمایی باباسفنجی شلوارمکعبی» (۲۰۰۴)
فیلم سینمایی باباسفنجی، محصول سال ۲۰۰۴، آنقدر خوب است که نمیتوان آن را در این لیست نیاورد،و این دیالوگ قطعا یکی از دیوانهوارترین جملات آن است. شاه نپتون (با صداپیشگی جفری تامبر) برای پس گرفتن تاجش چنان مستاصل است که باب اسفنجی سعی میکند او را آرام کند. پادشاه با لحنی محرمانه اعتراف میکند که تاج او نه تنها نماد قدرت، بلکه راهی برای پوشاندن خط رویش موهای کمپشتش است. باباسفنجی آماده است تا با خوشرویی از این موضوع بگذرد: «اوه سرورم، مطمئنم اونقدرها هم به چشم نمیـ…» اما میبیند که قادر نیست این جمله را به درستی تمام کند. پادشاه کیسه کاغذی را از روی سرش برداشته و پوست درخشان سرش را نمایان کرده است.
به محض مشاهده این آینه گرد، باباسفنجی نمیتواند جلوی خودش را بگیرد و مانند یک آژیر خطر فریاد میزند: «کچل! کچل! کچل!» گویی مهربانی روحش تحت تاثیر این صحنه قرار گرفته و مغلوب شده است. تغییر در وضعیت بدن او نیز کلید جذابیت این دیالوگ است. باب اسفنجی جمله را در حالی شروع میکند که چشمانش را بسته و با یک دست حرکتی آرام و بیخیال انجام میدهد، در حالی که دست دیگرش با اطمینان روی آرنجش تکیه داده است؛ اما در نهایت، با چشمانی بیرونزده به تصویر خودش (در بازتاب سر پادشاه) خیره میشود و هر دو دستش به دو جهت مخالف پرتاب میشوند. او طوری به نظر میرسد که انگار از شدت وحشت در حال سقوط است و تماشاگران هم از شدت خنده در آستانه غش کردن هستند.
«نه، نه، صبر کن. اون مادرش بود که گفتی کثیفه، نه کشتیش!»
این یکی از آن لحظاتی است که شیطنت پنهان باب اسفنجی خودش را نشان میدهد
- اپیزود: «کشتینشینان»
- (فصل ۲، قسمت ۱۳الف)
این شاهکار فصل دوم با کشتیای شروع میشود که خسارت شدیدی به بار آورده و اختاپوس هم حسابی با مسئول این اتفاق حسابوکتاب دارد. کاشف به عمل میآید که مسئول آن کسی نیست جز «هلندی سرگردان»، که همین موضوع باعث میشود اختاپوس قطعا و فورا از حرف زدن پشیمان شود. در اینجاست که باب اسفنجی همیشه در صحنه وارد میدان میشود و توضیح میدهد که اختاپوس قصد شکایت داشته و میگفته که کشتی او کثیف است. هلندی به او میگوید: «توهین به کشتی یه مرد، بدتر از توهین به مادرشه.» سپس، ناگهان باب اسفنجی داستان را عوض میکند: «نه، نه، صبر کن. اون مادرش بود که گفتی کثیفه، نه کشتیش!»
این صحنه فوقالعاده است. اختاپوس اصلا چنین حرفی نزده بود و باب اسفنجی هم این را به خوبی میداند. برخی ممکن است نظر دیگری داشته باشند، اما فرقی نمیکند؛ روشی که او با یک ابروی بالاانداخته، چنین جمله خطرناکی را با بیخیالی به زبان میآورد، چیزی جز نبوغ کمدی نیست. همچنین، این حرف چنان گستاخانه است که امکان ندارد بتوانید پیشبینیاش کنید، چه برسد به اینکه از دهان باب اسفنجی خارج شود. در هر صورت، اختاپوس بلافاصله نقرهداغ میشود و مخاطب هم از شدت خنده روده بر میگردد.
«تو به این بچهها قول “دلقک خرچنگی” رو داده بودی، اما تمام چیزی که من اون بیرون دیدم… “خسیسِ گداصفت” بود!»
صحنه برخورد صادقانه باب اسفنجی با آقای خرچنگ، واقعا لحظه تاثیرگذار و در عین حال کمدیای بود
- اپیزود: «سرزمین خرچنگ»
- (فصل ۳، قسمت ۱۷الف)
باب اسفنجی چنان روح مهربانی دارد که گاهی فراموش میکنیم او در لحظات لازم، میتواند جوابهای دندانشکن، بیرحمانه و واقعبینانهای بدهد. یکی از بهترین نمونهها بدون شک در اواخر اپیزود «سرزمین خرچنگ» در فصل سوم رخ میدهد. آقای خرچنگ گروهی از بچهها را برای دیدن یک دلقک منتظر نگه داشته و باب اسفنجی مجبور شده است برای کمک به رئیسش جهت تلف کردن وقت، دردهای جسمانی مداومی را تحمل کند. وقتی لحظه موعود فرا میرسد، مشخص میشود که خود آقای خرچنگ همان دلقک است و نمایش پنج ثانیهای او واقعا شرمآور است. باب اسفنجی با چشمانی اشکبار در دفتر کار آقای خرچنگ با او روبرو میشود: «تو به این بچهها قول “دلقک خرچنگی” رو داده بودی، اما تمام چیزی که من اون بیرون دیدم… “خسیسِ گداصفت” بود!»
بیان این جمله در اینجا بینظیر است، چرا که استیصال باباسفنجی با اندوهی عمیق ابراز میشود. پیوند دادن این حس معصومیت کودکانه با آن نام مضحک و خندهدار، باعث میشود در حالی که برای باب اسفنجی بیچاره دلسوزی میکنیم، همزمان از خنده منفجر شویم. عبارت «خسیس گداصفت» توصیفی چنان دقیق و بازیگوشانه از چیزی است که او شاهدش بود و درماندگی چهرهاش آن را حتی خندهدارتر هم میکند. این دیالوگ همراه با موسیقی دراماتیک و آن مکث خاص (که انگار ما را برای شنیدن سوزناکترین دیالوگ عمرمان آماده میکند)، از ابتدا تا انتها استادانه طراحی شده است.
«چطور ممکنه نبینیش؟!»
در این لحظه شما میخواهید همزمان بخندید و گریه کنید
- اپیزود: «سرگرمی»
- (فصل ۱، قسمت ۱۰ب)
نزدیک انتهای اپیزود «سرگرمی»، مشخص میشود که پلانکتون فقط برای دزدیدن فرمول با باب اسفنجی دوست شده است. برای اسفنج حساس ما، این یک ضربه سهمگین است. او مدرک جرم، یعنی یک همبرگر خرچنگی دزدیده شده را جلوی صورت دوست سابقش میگیرد و از او میخواهد بگوید چه میبیند. پاسخ پلانکتون این است: «من چیزی نمیبینم.» از آنجایی که همبرگر از خود پلانکتون بزرگتر است، باب اسفنجی عملا منفجر میشود: «چطور ممکنه نبینیش؟!» نمای این صحنه فقط یک کلوزآپ از همبرگر خرچنگی است که درست کنار پلانکتون نگه داشته شده و بر پوچ بودن ادعای پلانکتون تاکید میکند.
بیان لرزان و نامفهوم تام کنی در این صحنه بینظیر است؛ او همزمان که نشان میدهد باب اسفنجی در حال گریه کردن است (بدون اینکه حتی او را ببینیم)، حیرت مطلق او از این دروغ آشکار دوست سابقش به تصویر میکشد. این یک ترکیب پیچیده و بسیار قابل درک از احساسات این شخصیت است؛ در واقع نسخهای قدرتمندتر از مثالی که قبلا زده شد. در همین حال، همان موسیقی دراماتیک در اینجا هم استفاده شده، اما این بار حتی بهتر عمل میکند؛ چرا که کلیشههای فیلمهای رمانتیک را که در پسزمینه پخش میشود به بازی میگیرد و لایه دیگری به این موفقیت فصل اول اضافه میکند.
کلام آخر
در نهایت، آنچه بهترین دیالوگهای باب اسفنجی را تا این حد ماندگار میکند، فقط شوخیهای عجیب یا فریادهای بهیادماندنی نیست، بلکه ترکیب بینقص طنز، احساس و صداقت کودکانهای است که در تکتک لحظاتش جریان دارد. این دیالوگها نشان میدهند باب اسفنجی فراتر از یک شخصیت کارتونی ساده است؛ او آینهای اغراق شده از احساسات انسانی ماست، از خشم و ناامیدی گرفته تا امید، مهربانی و اشتیاق برای شروع دوباره. شاید به همین دلیل است که حتی بعد از سالها، هنوز با شنیدن یک جمله از او میخندیم، دلمان نرم میشود و ناخودآگاه با خودمان میگوییم: «من آمادهام!»
- چرا دیالوگهای باب اسفنجی اینقدر ماندگار شدهاند؟
چون این دیالوگها فقط بر پایه شوخی نیستند؛ آنها ترکیبی از طنز سوررئال، احساسات شدید و صداقت کودکانهاند. باب اسفنجی میتواند در یک لحظه ما را بخنداند و در لحظهای دیگر همدلیمان را برانگیزد و همین پیوند خنده و احساس باعث شده جملههایش در ذهن مخاطب حک شوند.
- آیا باب اسفنجی فقط نماد خوشبینی است؟
خیر. اگرچه خوشبینی بخش مهمی از شخصیت اوست، اما مقاله نشان میدهد که باب اسفنجی طیف عاطفی گستردهای دارد؛ از خشم و ناامیدی گرفته تا اندوه، استیصال و حتی خودخواهیهای لحظهای. همین پیچیدگی احساسی است که او را به شخصیتی باورپذیر و جذاب تبدیل میکند.
- چرا دیالوگ «من آمادهام!» تا این حد برای مخاطبان تاثیرگذار است؟
این جمله عصاره شخصیت باب اسفنجی است، یعنی اشتیاق، امید و آمادگی برای شروع دوباره. «من آمادهام!» فقط یک شوخی یا تکیهکلام نیست، بلکه پیامی ساده اما الهامبخش است که بسیاری از مخاطبان میتوانند آن را به زندگی روزمره خود تعمیم دهند.
منبع: Collider
رازهای یوتوب فارسی؛ میزگیم با سکشات – قسمت اول
بررسی های مرتبط
نظرات