تلویزیون دولتی کشور چین آغاز سال اسب را با نمایش رباتهای انساننمایی جشن گرفت که کونگفو اجرا میکردند، در نمایشهای طنز شرکت داشتند و در رقصهای گروهی هماهنگ ظاهر میشدند. آنها حرکات پیچیده و طراحیهای رزمی را طوری اجرا میکردند که انگار کاملاً ساده هستند. شبکههای اجتماعی هم پر شد از شوخیها و میمهایی درباره جایگزین شدن انسانها با ماشینها.
اما این برنامه فقط یک نمایش سرگرمکننده نبود؛ در واقع پیامی صنعتی بود که در پربینندهترین زمان تلویزیون به مخاطبان منتقل میشد. پکن سالهاست که از جشن سالانه سال نوی چینی برای به نمایش گذاشتن جاهطلبیهای فناورانه خود استفاده میکند. در برنامههای سالهای گذشته، پهپادها، فناوری رباتیک و برنامه فضایی چین برجسته شده بودند. امسال اما تمرکز اصلی این مراسم بر رباتها بود؛ آن هم در چارچوب سیاست هوش مصنوعی پلاس (AI plus) که بر گسترش و ادغام گسترده هوش مصنوعی در بخشهای مختلف تأکید دارد.
زمانبندی این ماجرا هم اهمیت زیادی داشت. دو نشست چین یعنی جلسات سالانه پارلمان و نهاد مشورتی این کشور، قرار است در اوایل ماه مارس برگزار شوند. انتظار میرود پانزدهمین برنامه پنجساله چین (۲۰۲۶ تا ۲۰۳۰) در این نشستها تصویب شود؛ سندی راهبردی که اهداف کلان کشور را تعیین میکند و جهتگیری تأمین مالی و حمایتهای سیاستی را مشخص میسازد. این نمایش همچنین پرسشهای فوری و مهمی را برای شرکای تجاری چین – از جمله سیاستگذاران استرالیایی – مطرح کرد.
یک هوش مصنوعی که میتواند در دنیای واقعی حرکت کند
جشن سال نو چینی یادآور این نکته است که رقابت در حوزه هوش مصنوعی در حال حرکت به سمت «هوش تجسمیافته» است. منظور از هوش تجسمیافته، رباتیک مبتنی بر هوش مصنوعی یا سیستمهای هوشمندی است که درون ماشینها تعبیه شدهاند و میتوانند در دنیای واقعی حرکت کنند و واکنش نشان دهند.
یک ربات باید بتواند تعادل خود را حفظ کند، انرژیاش را مدیریت نماید، در کنار انسانها با ایمنی کار کند و در صورت بروز مشکل، دوباره به وضعیت پایدار برگردد. دولت چین رباتیک و هوش تجسمیافته را ابزارهایی میداند برای جبران پیامدهای پیر شدن جمعیت و همچنین ایجاد نیروهای مولد با کیفیت جدید (new quality productive forces)؛ اصطلاحی که برای اشاره به افزایش بهرهوری ناشی از هوش مصنوعی به کار میبرد.
راهبرد کشور چین بر پایه بهرهوری مهندسی و تولید در مقیاس صنعتی بنا شده است؛ با تکیه بر نمونهسازی سریع، سختافزار قابل اعتماد، دادههای آموزشی گسترده که سناریوهای گوناگون را پوشش میدهند و کارخانههایی که میتوانند با سرعت و در تیراژ بالا تولید کنند. اجرای برنامههای جشن نیز دقیقاً برای آزمودن همین توانمندیها طراحی شده بود. رباتها حرکات هماهنگ رزمی را در نزدیکی کودکان و اجراکنندگان انسانی انجام دادند؛ نمایشی که دقت حرکتی و ایمنی را بهطور جدی به چالش میکشید و محک میزد.
چین یک اکوسیستم صنعتی هوش مصنوعی ایجاد کرده است
علاوه بر طراحی رقصها، یکی از مهمترین نکات آن شب، گستردگی صنعتی پشت صحنه به شمار میرفت. چهار شرکت پیشرو در حوزه رباتهای انساننما یعنی Unitree و Galbot و Noetix و MagicLab، در این برنامه به نمایش گذاشته شدند. این موضوع نشاندهنده رقابت درون یک اکوسیستم در حال رشد است. در کشور چین بیش از ۱۵۰ شرکت فعال در زمینه رباتهای انساننما شکل گرفتهاند که میلیاردها دلار سرمایه خطرپذیر و بودجه دولتی از آنها پشتیبانی میکند. بر اساس گزارشهای رسمی، تا اواخر سال ۲۰۲۴ در مجموع ۴۵۱٬۷۰۰ شرکت فعال در حوزه رباتیک هوشمند در چین ثبت شدهاند.
شرکتهای رباتیک چین، کنترل حرکت را به سطح تازهای از دقت و چابکی رساندهاند و فاصله میان نمایشهای آزمایشگاهی و محصولات مهندسیشده در حال کمتر شدن است. با این حال، رباتها هنوز محدودیتهایی دارند. اجراهای صحنهای را میتوان از پیش برنامهریزی و تمرین کرد؛ اما در محیطهای پیچیدهتر، عواملی مثل قابلیت اطمینان، ایمنی و مقرونبهصرفه بودن اهمیت اساسی پیدا میکنند.
بنیانگذار شرکت Unitree به نام وانگ شینگشینگ (Wang Xingxing) نیز به شکلی صریح درباره این فاصله صحبت کرده است. او گفته ساخت یک مغز واحد که در هر خانهای به خوبی کار کند دشوار است، چون خانهها تفاوتهای زیادی با هم دارند. به گفته او، احتمالاً این رباتها زودتر در محیطهای ثابتتر مانند کارخانهها یا تورهای هدایتشده مورد استفاده قرار خواهند گرفت.
این موضوع برای استرالیا اهمیت دارد
در مقایسه با قدرت رباتیکی که در چین به نمایش گذاشته شد، بحث هوش مصنوعی در استرالیا هنوز بسیار عقبتر است و بیشتر بر مدلهای زبانی بزرگ مبتنی بر فضای ابری، مانند دستیارهای هوشمند و چتباتها متمرکز مانده است. با این حال، کشور استرالیا در استفاده از رباتهای انساننما در شرایط ویژه یک مزیت دارد. شرکتهای فعال در فناوری معدن مانند IMDEX مستقر در شهر پرت (Perth) و Chrysos Corporation در آدلاید (Adelaide)، نشان دادهاند که رباتهای ویژه میتوانند در محیطهای سخت و چالشبرانگیز به کار گرفته شوند.
با این حال، استرالیا باید متوجه شود که چین رباتیک را به یک پروژه صنعتی تبدیل کرده و این کار را با سرعت و در مقیاس بزرگ انجام میدهد. برای استرالیا، این موضوع اهمیت زیادی دارد. رشد بهرهوری طی یک دهه گذشته ضعیف بوده و این کشور همچنین با کمبود نیروی کار در بخشهایی مواجه است که رباتها میتوانند بیشترین کاربرد را داشته باشند؛ بخشهایی مانند مراقبت از سالمندان، معادن دورافتاده و کشاورزی. دولت فدرال در حال اقدام است. این دولت برنامه ملی هوش مصنوعی و استراتژی ملی رباتیک را منتشر کرده است. اینها پایههای سیاستی لازم هستند؛ اما به تنهایی کافی نیستند تا یک راهبرد کامل برای ساخت و استفاده عملی از هوش مصنوعی تجسمیافته و رباتیک ایجاد کنند.
رباتهای چین، شکافهای سیاستگذاری استرالیا را آشکار میکنند
حرکت سریع چین از نمایش رباتها به تولید ماشینهای آماده کارخانه، سه شکاف سیاستی را آشکار میکند که اکنون اهمیت فوری پیدا کردهاند؛ این شکافها عبارتند از:
استانداردها: اگر رباتهای ساخت چین با قیمتهای جذاب وارد بازار استرالیا شوند، این کشور به قوانین روشنتری برای سیستمهای خودران در محیطهای کاری، منازل و فضاهای عمومی نیاز خواهد داشت. خودران بهطور دقیق یعنی ماشینی که بدون هدایت مستقیم انسان میتواند عمل کند. این موضوع پرسشهای اساسی ایجاد میکند؛ پرسشهایی مثل اینکه چه چیزی ایمن محسوب میشود، وقتی مشکلی پیش میآید، مسئولیت با کیست و چگونه سیستمها را قبل از ورود به محیطهای صنعتی و خانگی آزمایش کنیم؟
تدارکات: استرالیا باید دستورالعملهایی برای بررسی تأمینکنندگان حساس در نظر بگیرد؛ به ویژه وقتی رباتها با دادهها، زیرساختهای حیاتی یا افراد آسیبپذیر سروکار دارند. بررسی تأمینکنندگان یعنی سنجش ریسک سایبری، شیوههای مدیریت داده و خطرات زنجیره تأمین پیش از آنکه هر ماشین خودران در بیمارستانها، بنادر یا مراکز مراقبت از سالمندان به کار گرفته شود.
مقاومت زنجیره تأمین: استرالیا آزمایشگاههایی دارد که نمونههای اولیه رباتهای پیشرفته انساننما را توسعه دادهاند؛ اما تولید آنها کند و پرهزینه است. وابستگی زیاد به قطعات وارداتی باعث طولانی شدن زمان تحویل و کاهش کنترل میشود. استرالیا میتواند با تنوعبخشی به تأمینکنندگان و افزایش ظرفیت تولید محلی در قطعات و خدمات کلیدی، این ریسکها را کاهش دهد.
تمرکز بر نقاط قوت
در نهایت، استرالیا باید با دقت تصمیم بگیرد که کدام حوزهها را در اولویت قرار دهد. به جای بحث درباره اینکه آیا هوش مصنوعی شغلها را جایگزین خواهد کرد یا نه، یک راهبرد هوشمندانهتر این است که از رباتهای تخصصی حمایت کند؛ رباتهایی برای وظایفی که استرالیا در آنها مزیت دارد و سناریوهای کاربردی روشن دارند؛ مثل معدن، کشاورزی، مراقبت از سالمندان و عملیات در مناطق دورافتاده.
میزان اهمیت این موضوع تنها به بهرهوری استرالیا محدود نمیشود؛ بلکه روابط تجاری استرالیا و چین در عصر هوش مصنوعی را نیز تحت تأثیر قرار میدهد. استانداردهای ایمنی، قوانین مربوط به دادهها و بررسی تأمینکنندگان به موضوعات تجاری تبدیل خواهند شد، نه فقط مسائل امنیتی. برای ساخت رباتهای دارای هوش تجسمیافته در مقیاس وسیع، کمیابترین منبع نه لیتیوم و نه توان محاسباتی است، بلکه زمان است.
نظر شما درمورد رباتهای پیشرفته ساخت کشور چین چیست؟ با وجود پیشرفت رباتها و هوش مصنوعی، آینده مشاغل را چطور میبینید؟ دیدگاه خود را از طریق کامنت با تیم بازار و دیگر کاربران به اشتراک بگذارید.
منبع: theconversation
رازهای یوتوب فارسی؛ میزگیم با سکشات – قسمت اول
بررسی های مرتبط
نظرات