مجموعه بازی‌های Grand Theft Auto (GTA) ساخته کمپانی راک‌استار (Rockstar Games)، همواره بنچمارک و استاندارد اصلی سبکی بوده‌اند که ما آن را به نام «جهان‌باز» (Open-World) یا «اکشن-ماجراجویی سندباکس» می‌شناسیم. با اینکه همگی منتظر عرضه تجربیات جدیدتر در این سبک هستیم، شوترهای جهان‌باز، سرقت‌های بزرگ، رانندگی آزادانه در خیابان‌های کلان‌شهرها و آشوب‌های شهری همیشه طرفداران بی‌‌شماری دارند.
اگر به دنبال بازی‌هایی هستید که حس و حال آزادی عمل، تعقیب و گریز با پلیس، داستان‌های جنایی، رانندگی لذت‌بخش و تیراندازی هیجان‌انگیز سری GTA را تداعی کنند، در این مقاله جامع به معرفی بهترین بازی‌های شبیه به جی تی ای در سال ۲۰۲۶ می‌پردازیم. این عناوین نه‌تنها می‌توانند جای خالی جی‌تی‌ای را پر کنند، بلکه هر کدام با نوآوری‌های خود، تجربه‌ای منحصربه‌فرد خلق کرده‌اند.
ویژگی‌های اصلی یک بازی شبیه به GTA چیست؟
برای اینکه یک بازی بتواند عنوان «جایگزین جی تی ای» را یدک بکشد، باید عناصر مشخصی را در طراحی خود داشته باشد:
نقشه جهان‌باز پویای شهری (Dynamic Open World): شهری زنده که شهروندان و ماشین‌ها در آن هوش مصنوعی مستقل دارند و به کارهای شما واکنش نشان می‌دهند
آزادی عمل و آشوب‌طلبی (Sandbox Freedom): امکان سرقت وسایل نقلیه، درگیری با مردم و مواجهه با سیستم تعقیب پلیس (Wanted System).
تنوع وسایل نقلیه و رانندگی: وجود انواع ماشین‌ها، موتورها، قایق‌ها و بالگردها با فیزیک رانندگی جذاب.
داستان جنایی و بزرگسالانه: روایت داستان‌هایی با محوریت باندهای خلافکار، سرقت‌های بزرگ، خیانت و صعود در یک امپراتوری جنایی.
لیست بهترین بازی‌های شبیه به GTA در سال ۲۰۲۶
در ادامه به بررسی دقیق بهترین گزینه‌های موجود در بازار می‌پردازیم که هم‌اکنون می‌توانید روی کامپیوترهای شخصی و کنسول‌های نسل نهم تجربه کنید.
۱. بازی Cyberpunk 2077؛ جی تی ای در آینده‌ای تاریک
بازی Cyberpunk 2077 ساخته استودیو سی‌دی پروژکت رد (CD Projekt Red) پس از آپدیت‌های سنگین و بسته الحاقی Phantom Liberty، اکنون یکی از بهترین تجربیات جهان‌باز تاریخ بازی‌های ویدئویی است. اگر GTA V یک شبیه‌ساز جهان واقعی مدرن باشد، سایبرپانک همان فرمول را در شهری آینده‌نگرانه به نام Night City پیاده می‌کند.
چرا شبیه به GTA است؟
در نایت سیتی شما می‌توانید انواع ماشین‌های اسپرت و موتورهای سایبرپانکی را بدزدید یا بخرید. سیستم تعقیب و گریز پلیس (MaxTac) به شدت هوشمند شده و مبارزات خیابانی با باندهای خلافکار در گوشه و کنار شهر در جریان است. داستان عمیق، امکان شخصی‌سازی بی‌نهایت کاراکتر (V) و شوتینگ روان، این بازی را به یک شاهکار تبدیل کرده است.
۲. بازی Red Dead Redemption 2؛ شاهکار راک‌استار در غرب وحشی
نمی‌توان از بازی‌های شبیه به GTA صحبت کرد و نام برادر خونی آن یعنی Red Dead Redemption 2 را نبرد. این بازی که توسط خود راک‌استار ساخته شده، از همان موتور بازی‌سازی و همان فرمول جزئیات‌محور GTA بهره می‌برد، اما در سال ۱۸۹۹ و در دوران غروب غرب وحشی جریان دارد.
چرا شبیه به GTA است؟
این بازی دقیقا همان جی‌تی‌ای است، اما به جای ماشین اسپرت، اسب سوار می‌شوید و به جای مسلسل، از هفت‌تیر استفاده می‌کنید. سیستم سرقت از بانک و قطار، فرار از دست کلانترها و جایزه‌بگیرها، و گشت و گذار در یکی از زنده‌ترین دنیاهای خلق شده در تاریخ گیم، RDR2 را به تجربه‌ای الزامی تبدیل می‌کند.
۳. بازی Mafia: Definitive Edition؛ داستان جنایی کلاسیک
Mafia: The Old Country
اگر بخش داستانی و جنایی سری GTA را بیشتر از آشوب‌های خیابانی آن دوست دارید، نسخه بازسازی‌شده Mafia: Definitive Edition بهترین گزینه برای شماست. این بازی شما را به دهه ۱۹۳۰ میلادی و اوج قدرت‌گیری مافیا در آمریکا (شهر خیالی Lost Heaven) می‌برد.
چرا شبیه به GTA است؟
رانندگی با ماشین‌های کلاسیک دهه ۳۰، فرار از دست پلیس در کوچه‌های تاریک، استفاده از اسلحه‌های تامسون و شات‌گان، و درگیر شدن در جنگ قدرت خانواده‌های مافیایی، اتمسفری به شدت گیراتر از بسیاری از بازی‌های هم‌‌رده خلق کرده است.
۴. بازی Sleeping Dogs؛ جی تی ای در قلب هنگ کنگ
بازی Sleeping Dogs یکی از دست‌کم‌‌گرفته‌شده‌ترین (Underrated) بازی‌های جهان‌باز تاریخ است. شما در نقش یک پلیس مخفی به نام Wei Shen وارد باندهای تبهکاری خیابانی (Triads) هنگ‌کنگ می‌شوید تا آن‌ها را از درون نابود کنید.
چرا شبیه به GTA است؟
علاوه بر رانندگی در سمت چپ خیابان‌های شلوغ هنگ‌کنگ و تیراندازی، Sleeping Dogs سیستم مبارزات رزمی تن‌به‌تن خارق‌العاده‌ای دارد که یادآور فیلم‌های جکی چان و بروس لی است. داستان بازی نیز پر از خیانت، قتل و درام است.
۵. بازی Watch Dogs 2؛ هک و آشوب شهری در سانفرانسیسکو
کمپانی یوبی‌‌سافت سری Watch Dogs را برای رقابت مستقیم با GTA خلق کرد. نسخه دوم (Watch Dogs 2) با شبیه‌سازی فوق‌العاده شهر سانفرانسیسکو، تجربه‌ای مدرن و رنگارنگ از شوتینگ، پارکور و رانندگی ارائه می‌دهد.
چرا شبیه به GTA است؟
شما در نقش یک هکر جوان به نام مارکوس قرار می‌گیرید. آزادی عمل در این بازی بی‌نظیر است؛ به جای شلیک به پلیس‌ها، می‌توانید با گوشی موبایل خود چراغ‌های راهنمایی را هک کنید تا تصادف ایجاد شود، لوله‌های گاز زیر خیابان را منفجر کنید یا کنترل ماشین‌ها را از راه دور به دست بگیرید.
۶. بازی Yakuza: Like a Dragon؛ جهان باز با طعم جنایت ژاپنی
سری Yakuza (که اکنون با نام Like a Dragon شناخته می‌شود)، پاسخ ژاپن به سری GTA است. در این بازی شما وارد محله‌های خلافکارنشین توکیو و یوکوهاما می‌شوید.
چرا شبیه به GTA است؟
نقشه بازی شاید به وسعت GTA نباشد، اما تراکم فوق‌العاده‌ای دارد. در هر کوچه ده‌ها مینی‌گیم، رستوران و ماموریت فرعی عجیب و غریب وجود دارد. درگیری با باندهای یاکوزا و پیشرفت در سلسله مراتب جرم و جنایت ژاپن، تجربه‌ای است که هرگز فراموش نخواهید کرد.
۷. بازی Saints Row؛ دیوانه‌وارترین نسخه از فرمول GTA
اگر منطق و واقع‌گرایی GTA را کنار بگذارید و فقط اکشن خالص، خنده‌دار و بی‌قانون بخواهید، Saints Row دقیقاً همان چیزی است که نیاز دارید. نسخه ریبوت شده این بازی که به تازگی عرضه شده، به شما اجازه می‌دهد امپراتوری خلافکاری خود را از صفر بسازید.
چرا شبیه به GTA است؟
همه چیز در Saints Row اغراق‌شده است. شما می‌توانید با ماشین‌های پرنده پرواز کنید، از سلاح‌های لیزری استفاده کنید، از هواپیما روی سقف ماشین‌ها بپرید و بدون هیچ محدودیتی شهر Santo Ileso را به خاک و خون بکشید. سیستم شخصی‌سازی این بازی در صنعت گیم بی‌رقیب است.
۸. بازی Just Cause 4؛ انفجار و ویرانی بی‌حد و مرز
در بازی Just Cause 4، فیزیک تخریب‌پذیری حرف اول را می‌زند. اگر در GTA بیشتر وقت خود را صرف به آشوب کشیدن شهر، شلیک به هلیکوپترها و فرار از ستاره‌های پلیس می‌کنید، این بازی بهشت شماست.
چرا شبیه به GTA است؟
شخصیت اصلی (ریکو رودریگز) ابزارهایی مانند قلاب (Grappling Hook)، چتر نجات و وینگ‌سوت دارد. شما می‌توانید یک تانک را با قلاب به یک هلیکوپتر ببندید، در هوا معلق شوید و همزمان یک پایگاه نظامی را منفجر کنید! نقشه‌های این سری معمولاً از لس سانتوس نیز بزرگتر هستند.
۹. بازی Far Cry 6؛ جنگ‌های چریکی در دنیای آزاد
اگرچه سری Far Cry بیشتر یک شوتر اول شخص در دل طبیعت است، اما نسخه ششم (Far ۱۳ Cry 6) با اضافه کردن شهرهای بزرگتر، اتمسفر کشورهای آمریکای لاتین و آزادی عمل بالا، به فرمول GTA بسیار نزدیک شده است.
چرا شبیه به GTA است؟
شما در کشوری خیالی به نام «یارا» به عنوان یک چریک مبارزه‌گر وارد عمل می‌شوید. می‌توانید انواع وسایل نقلیه اعم از ماشین‌های کلاسیک مسلح، هلیکوپتر و تانک‌ها را برانید، پایگاه‌های نظامی را تصرف کنید و از زرادخانه عظیمی از سلاح‌های دست‌ساز برای ایجاد آشوب استفاده کنید.
جدول مقایسه بهترین بازی‌های جایگزین GTA
نام بازی
سبک اصلی و فضای بازی
تمرکز گیم‌پلی
میزان شباهت به جی‌تی‌ای
Cyberpunk 2077
آینده‌نگرانه / سایبرپانک
نقش‌آفرینی، شوتینگ، رانندگی
بسیار زیاد
Red Dead Redemption 2
غرب وحشی / کلاسیک
داستان‌‌محور، واقع‌گرایی شدید
بسیار زیاد (با پوسته وسترن)
Sleeping Dogs
مدرن / مافیای شرق آسیا
هنرهای رزمی، رانندگی سریع
زیاد
Watch Dogs 2
مدرن / شهری
هک کردن، مخفی‌کاری، پارکور
زیاد
Mafia Definitive Ed.
تاریخی (دهه ۳۰ میلادی)
روایت خطی جنایی، ماشین‌های کلاسیک
متوسط (تمرکز داستانی)
Saints Row
مدرن / کمدی
اکشن دیوانه‌وار، شخصی‌سازی
بسیار زیاد
Just Cause 4
اکشن تخیلی / مناطق حاره‌ای
تخریب‌پذیری محیط، قلاب و چتر
متوسط (تمرکز بر آشوب)
سوالات متداول (FAQ)
۱. کدام یک از این بازیها از نظر داستانی و روایت به سطح GTA می‌رسند؟
اگر به دنبال داستانی شاهکار هستید، قطعا Red Dead Redemption 2 بهترین گزینه است. پس از آن Cyberpunk 2077 و Mafiaدرخشان‌ترین روایت‌های جنایی و بزرگسالانه را دارند.
۲. کدام بازی شبیه GTA روی سیستم‌های ضعیف‌تر و قدیمی‌تر روان‌تر اجرا می‌شود؟
بازی Sleeping Dogs به لطف بهینه‌سازی عالی و سال عرضه قدیمی‌تر، روی سیستم‌های ضعیف و کارت‌های گرافیک میان‌رده به‌راحتی با نرخ فریم بالا اجرا می‌شود.
۳. بهترین بازی برای گشت‌وگذار با ماشین و گوش دادن به موسیقی (مشابه رادیوی GTA) کدام است؟
بازی Cyberpunk 2077 با داشتن ایستگاه‌های رادیویی فوق‌العاده متنوع و ماشین‌های بسیار زیبا، بهترین تجربه رانندگی آزادانه در یک شهر مدرن را ارائه می‌دهد. Watch Dogs 2 نیز اتمسفر بسیار خوبی برای این کار دارد.
دنیای بازی‌های جهان‌باز به شدت وسیع است. با اینکه هیچ اثری نمی‌تواند دقیقا کپی ۱۰۰ درصدی از جادوی راک‌استار در خلق Grand Theft Auto باشد، اما بازی‌هایی که در این لیست معرفی شدند، هر کدام در بخش‌هایی توانسته‌اند حتی از GTA نیز پیشی بگیرند (مانند مبارزات تن‌به‌تن در Sleeping Dogs یا هک کردن در Watch Dogs). پیشنهاد می‌کنیم تا فرا رسیدن سال عرضه نسخه جدید جی‌تی‌ای، حتما این عناوین شاهکار را تجربه کنید.
اگر در سری Grand Theft Auto بیشتر از هر چیز به ماموریت‌های سرقت از بانک (Heists)، تعقیب و گریز در جاده‌های خاکی، درگیری با کارتل‌های مواد مخدر و یا حتی حل پرونده‌های جنایی علاقه دارید، در پارت دوم این مقاله ۶ بازی بی‌نظیر دیگر را به شما معرفی می‌کنیم که تجربه‌ای فوق‌العاده در سال ۲۰۲۶ به شما ارائه می‌دهند.
۱۰. بازی Ghost Recon Wildlands؛ نابودی کارتل‌ها در جهان باز
اگر نقشه وسیع، رانندگی با انواع ماشین‌های آفرود و پرواز با هلیکوپتر بر فراز کوهستان‌ها در GTA V برایتان جذاب بود، بازی Ghost Recon Wildlands دقیقاً همان حس را در مقیاسی حتی بزرگتر به شما می‌دهد. این بازی که در بولیوی جریان دارد، شما را در نقش یک گروه از نیروهای ویژه قرار می‌دهد.
چرا شبیه به GTA است؟ آزادی عمل در بازی بی‌نظیر است. شما می‌توانید با استفاده از موتور، قایق، هواپیما و ماشین‌های زرهی در یک نقشه به‌شدت عظیم حرکت کنید. هدف شما نابودی کارتل مواد مخدر «سانتا بلانکا» است. قابلیت بازی به صورت Co-op (همکاری با دوستان) باعث می‌شود تا حس انجام ماموریت‌های گروهی و سرقت‌های جی‌تی‌ای آنلاین کاملاً برای شما تداعی شود.
۱۱. بازی L.A. Noire؛ جی تی ای در نقش پلیس!
کمپانی راک‌استار (سازنده GTA) در ساخت بازی L.A. Noire رویکردی کاملاً برعکس پیش گرفت. در این بازی شما به جای اینکه یک خلافکار باشید که از دست پلیس فرار می‌کند، در نقش یک کارآگاه پلیس در لس‌آنجلس دهه ۱۹۴۰ قرار می‌گیرید تا پرونده‌های قتل و جنایت را حل کنید.
چرا شبیه به GTA است؟ فضای جهان‌باز بازی، رانندگی در خیابان‌های کلاسیک لس‌آنجلس، تیراندازی‌ها و سیستم سنگرگیری کاملاً با موتور بازی‌سازی آشنای راک‌استار طراحی شده‌اند. اگر دوست دارید روی دیگر سکه جرم و جنایت را ببینید و به جای فرار از قانون، خود قانون باشید، این بازی یک شاهکار تکرارنشدنی است.
۱۲. بازی Payday 3؛ شبیه‌ساز بی‌نقص سرقت از بانک (Heist)
برای بسیاری از بازیکنان، نقطه اوج بازی GTA V بخش داستانی، ماموریت‌های سرقت (Heists) و برنامه‌ریزی برای دزدی از بانک‌ها بود. اگر فقط همین بخش از بازی را می‌خواهید، Payday 3 بهترین انتخاب شما در سال ۲۰۲۶ است.
چرا شبیه به GTA است؟ اگرچه این بازی جهان‌باز نیست و مراحل آن خطی هستند، اما کامل‌ترین تجربه سرقت مسلحانه را ارائه می‌دهد. شما می‌توانید با دوستان خود نقشه بکشید که آیا می‌خواهید بانک را به صورت مخفیانه (Stealth) خالی کنید یا با گروگان‌گیری و درگیری مسلحانه با نیروهای ویژه پلیس (SWAT) به هدف برسید. ماسک‌های نمادین، ارتقای اسلحه‌ها و استرس فرار، دقیقاً هم‌جنس ماموریت‌های جی‌تی‌ای آنلاین است.
۱۳. بازی Mad Max؛ جنون تعقیب و گریز و ماشین‌جنگی
اگر در سری GTA عاشق رانندگی، ارتقای ماشین در گاراژها (Los Santos Customs) و زیر گرفتن دشمنان هستید، بازی Mad Max (مکس دیوانه) شما را به یک بیابان پساآخرالزمانی می‌برد که در آن تنها قانون بقا، داشتن یک ماشین جنگی قدرتمند است.
چرا شبیه به GTA است؟ هسته اصلی گیم‌پلی این بازی، گشت‌وگذار در یک نقشه جهان‌باز عظیم و درگیری با باندهای خلافکار است. سیستم مبارزات تن‌به‌تن بازی بسیار روان و سنگین است، اما نقطه قوت اصلی آن درگیری‌های ماشینی است. شما می‌توانید ماشین خود (Magnum Opus) را تا دندان مسلح کنید و ماشین‌های دشمنان را در جاده‌های خاکی به آهن‌پاره تبدیل کنید.
۱۴. بازی Days Gone؛ بقا، موتورسواری و باندهای خیابانی
بازی Days Gone یکی از زیباترین بازی‌های جهان‌باز پلی‌استیشن و PC است که شما را در نقش «دیکن سنت‌جان»، یکی از اعضای سابق یک باند موتورسواری (Biker Gang) قرار می‌دهد. در حالی که دنیا توسط زامبی‌ها (Freakers) تسخیر شده، شما باید با موتورسیکلت خود در ایالت اورگان سفر کنید.
چرا شبیه به GTA است؟ فرهنگ باندهای موتورسواری در این بازی به شدت یادآور بسته الحاقی The Lost and Damned از بازی GTA IV و ماموریت‌های شخصیت تروور (Trevor) در GTA V است. ارتقای موتور، پاکسازی کمپ‌های دشمنان انسانی (آشوبگران) و گشت‌وگذار آزادانه در جاده‌ها، اتمسفر فوق‌العاده‌ای را برای علاقه‌مندان به بازی‌های سندباکس فراهم می‌کند.
۱۵. بازی Bully (Scholarship Edition)؛ نسخه مدرسه‌ایِ راک‌استار
نمی‌توان لیستی از بازی‌های شبیه به GTA تهیه کرد و نامی از بازی افسانه‌ای Bully (قلدر) نیاورد. این بازی که ساخته‌ی خود کمپانی راک‌استار است، فرمول جهان‌باز و سندباکس جی‌تی‌ای را برداشته و آن را در یک مدرسه شبانه‌روزی پیاده کرده است.
چرا شبیه به GTA است؟ شما در نقش جیمی هاپکینز قرار دارید. به جای ماشین، باید از اسکیت‌برد و دوچرخه استفاده کنید و به جای تیراندازی با کلاشینکف، از تیرکمان سنگی و بمب‌های بدبو برای درگیری با گروه‌های مختلف مدرسه (مثل ورزشکاران، درس‌خوان‌ها و قلدرها) استفاده کنید. حضور در کلاس‌های درس به صورت مینی‌گیم و گشت‌وگذار در شهر کوچک اطراف مدرسه، تجربه‌ای تکرارنشدنی و به‌شدت سرگرم‌کننده است.
جمع‌بندی نهایی و پیش‌بینی سال ۲۰۲۶
سال ۲۰۲۶ برای طرفداران سبک جهان‌باز (Open-World) سالی پربار و حیاتی است. در حالی که همه نگاه‌ها به سمت راک‌استار و اخبار احتمالی بازی Grand Theft Auto VI دوخته شده است، بازار ویدیوگیم پر از شاهکارهایی است که می‌توانند صدها ساعت شما را سرگرم کنند.
اگر تنوع وسایل نقلیه و هک کردن می‌خواهید به سراغ Watch Dogs بروید؛ اگر داستان جنایی شما را جذب می‌کند، Mafia و RDR 2 منتظر شما هستند؛ و اگر به دنبال سرقت‌ها و درگیری‌های تاکتیکی هستید، Ghost Recon و Payday 3 به بهترین شکل نیاز شما را برطرف می‌کنند.
صنعت بازی‌سازی نشان داده است که با الهام گرفتن از استانداردهای طلایی سری GTA، می‌تواند دنیاهایی خلق کند که هر کدام اتمسفر و قوانین خاص خود را دارند. پس تا زمانی که دوباره قدم در خیابان‌های وایس سیتی (Vice City) بگذارید، از این جایگزین‌های شاهکار لذت ببرید!
در قبل از این به بررسی غول‌های گرافیکی و پرچمداران کنسولیِ سبک جهان‌باز پرداختیم. عناوینی مانند Cyberpunk 2077 و Red Dead Redemption 2 نشان دادند که چگونه می‌توان فرمولِ موفق راک‌استار گیمز را در اتمسفرهای سایبرپانکی یا وسترن پیاده‌سازی کرد. اما دنیای بازی‌های شبیه به GTA (اصطلاحاً GTA-Clones) تنها به بازی‌های چند صد میلیون دلاریِ AAA ختم نمی‌شود.
در سال ۲۰۲۶، بخش عظیمی از گیمرها روی پلتفرم‌های موبایل بازی می‌کنند و از طرفی، استودیوهای مستقل (Indie) با بودجه‌های کمتر اما خلاقیت‌های بی‌نظیر، بازی‌هایی ساخته‌اند که گاهی از نظر ارزش تکرار، حتی از خود جی‌تی‌ای هم جذاب‌تر ظاهر می‌شوند. در این پارت عظیم و جامع، به سراغ بهترین بازی‌های جهان‌باز موبایلی، بازی‌های ایزومتریک (دوربین از بالا) و پدیده‌ی شگفت‌انگیز رول‌پلی (Roleplay) می‌رویم. اگر می‌خواهید در هر زمان و مکانی، آشوب به پا کنید و کنترل یک امپراتوری جنایی را در دست بگیرید، این لیست برای شماست.
بخش اول: امپراتوری‌های موبایلی (بهترین جایگزین‌های GTA روی اندروید و iOS)
پلتفرم موبایل در سال‌های اخیر پیشرفت‌های سخت‌افزاری خیره‌کننده‌ای داشته است. دیگر نیازی نیست برای تجربه یک شهر شلوغ و پر از ماشین، حتماً پشت کامپیوتر بنشینید. کمپانی‌هایی مثل گیم‌لافت (Gameloft) سال‌هاست که در حال بهینه‌سازی فرمول GTA روی صفحات لمسی هستند.
۱۶. بازی Gangstar Vegas: World of Crime (گنگستر وگاس)
بازی Gangstar Vegas
بازی گنگستر وگاس، پرچمدار بی‌چون‌وچرای بازی‌های جهان‌باز روی موبایل است. گیم‌لافت با ساخت این بازی، مرزهای گرافیکی گوشی‌های هوشمند را در زمان خود جابه‌جا کرد و با آپدیت‌های مداوم، آن را تا سال ۲۰۲۶ زنده و پویا نگه داشته است.
تحلیل گیم‌پلی و شباهت به GTA: شما در نقش «جیسون مالون»، یک مبارز هنرهای رزمی ترکیبی (MMA) قرار می‌گیرید که به دلیل بردن یک مسابقه (که قرار بود در آن ببازد)، مورد غضب رئیس بزرگترین مافیای لاس‌وگاس قرار می‌گیرد. نقشه بازی شهر لاس‌وگاس را با تمام زرق و برق‌هایش، از کازینوهای بزرگ گرفته تا بیابان‌های اطراف نوادا به تصویر می‌کشد. رانندگی در بازی آرکید اما به‌شدت لذت‌بخش است. سیستم شوتینگ با در نظر گرفتن محدودیت‌های صفحات لمسی، به قابلیت قفل کردن روی هدف (Auto-Aim) مجهز شده که اکشن‌های شلوغ را مدیریت می‌کند. در این بازی شما می‌توانید تانک بخرید، با جت‌پک پرواز کنید و در خیابان‌های وگاس با ماشین‌های فضایی مسابقه بدهید. تنوع سلاح‌ها و لباس‌ها در Gangstar Vegas آن‌قدر زیاد است که شاید GTA Online هم در برخی موارد به گرد پای آن نرسد.
۱۷. بازی Gangstar New Orleans (گنگستر نیواورلئان)
Gangstar New Orleans
پس از موفقیت وگاس، گیم‌لافت تصمیم گرفت اتمسفر را کاملاً تغییر دهد و بازیکنان را به شهر نیواورلئان، مهد موسیقی جاز، جادوی وودو (Voodoo) و کارتل‌های مواد مخدر در دل مرداب‌ها ببرد.
گسترش قلمرو و جنگ‌های خیابانی (Turf Wars): برخلاف نسخه وگاس که بیشتر روی داستان خطی تمرکز داشت، نیواورلئان مکانیزم درگیری بر سر مناطق مختلف شهر (Turf Wars) را معرفی کرد. این مکانیزم به شدت شبیه به سیستم تصرف محله‌ها در بازی خاطره‌انگیز GTA: San Andreas است. شما باید با باندهای محلی، پلیس‌های فاسد و حتی فرقه‌های عجیب و غریب درگیر شوید تا کنترل مناطق مختلف شهر را به دست بگیرید. گرافیک بازی از حالت واقع‌گرایانه فاصله گرفته و کمی به سمت آرت‌استایلِ سل‌شید (Cell-shaded) متمایل شده است که نه تنها جذابیت بصری خاصی به آن بخشیده، بلکه باعث می‌شود روی طیف وسیع‌تری از گوشی‌های میان‌رده روان‌تر اجرا شود. فیزیک آب و قایق‌سواری در مرداب‌های لوئیزیانا از نقاط قوت اصلی این عنوان محسوب می‌شود.
۱۸. بازی Los Angeles Crimes (جنایات لس‌آنجلس)
این بازی اثری مستقل اما شاهکار است که کار خود را به عنوان یک دمو برای تست فیزیک GTA V روی موبایل آغاز کرد و سپس به یک پلتفرم سندباکس و چندنفره تبدیل شد.
شبیه‌ساز فیزیک و دنیای آنلاین: در Los Angeles Crimes خبری از یک داستان طولانی یا ماموریت‌های داستانی پیوسته نیست. در عوض، بازی یک شبیه‌ساز فیزیک بی‌نظیر (بر پایه موتور یونیتی) و سیستم پارکور حرفه‌ای ارائه می‌دهد. بازیکنان می‌توانند در نقشه‌های مختلفی که توسط خود کامیونیتی ساخته شده وارد شوند، مسابقات مرگ (Deathmatch) برگزار کنند، با ماشین‌ها مسابقه دهند و یا در سرورهای بقا در برابر زامبی‌ها مقاومت کنند. سیستم تیراندازی و فیزیک بدن کاراکترها (Ragdoll) به طرز عجیبی دقیقاً حس و حال GTA V را روی اندروید بازآفرینی می‌کند. پشتیبانی از شبکه محلی (LAN) این امکان را می‌دهد تا بدون نیاز به اینترنت پرسرعت، با دوستان خود به صورت گروهی آشوب به پا کنید.
۱۹. بازی Payback 2: The Battle Sandbox
گاهی اوقات بازیکنان در بازی‌های جهان‌باز به دنبال گشت‌وگذار آرام در شهر نیستند؛ آن‌ها فقط کائوس، انفجار و هیجان می‌خواهند. بازی Payback 2 دقیقاً برای همین دسته از افراد ساخته شده است.
آشوب مطلق و مینی‌گیم‌های بی‌نهایت: در Payback 2 شما با مجموعه‌ای از سناریوها و کمپین‌های مختلف روبرو هستید. مسابقات ماشین‌سواری با موشک‌انداز، نبردهای تانکی در وسط شهر، درگیری با هلیکوپتر و مسابقات خیابانی غیرقانونی تنها بخشی از این بازی هستند. هوش مصنوعی بازی طوری طراحی شده که خیابان‌ها همیشه در حالتی از تنش و درگیری باشند. گرافیک بازی شاید به پای عناوین گیم‌لافت نرسد، اما فریم‌ریت بالا و گیم‌پلی اعتیادآور، آن را به یکی از محبوب‌ترین بازی‌های مارکت‌ها تبدیل کرده است.
بخش دوم: بازگشت به ریشه‌های کلاسیک (عناوین ایزومتریک و مستقل)
گیمرهای قدیمی به خوبی به یاد دارند که سری Grand Theft Auto در ابتدا (نسخه‌های ۱، ۲ و London) دوربین از بالا (Top-down Isometric) داشت و خبری از گرافیک‌های سه‌بعدی نبود. در سال‌های اخیر، استودیوهای مستقل این زاویه دوربین نوستالژیک را با فیزیک مدرن و داستان‌های خلاقانه ترکیب کرده‌اند.
۲۰. بازی
Rustler (Grand Theft Horse)
اگر همیشه با خود فکر می‌کردید که «چه می‌شد اگر GTA در قرون وسطی جریان داشت؟»، استودیوی Jutsu Games با ساخت بازی Rustlerدقیقاً به همین سوال پاسخ داده است!
کمدی سیاه در دوران شوالیه‌ها: در این بازی شما در نقش شخصیتی به نام «گای» (Guy) قرار می‌گیرید که یک خلافکار خرده‌پا در یک پادشاهی فاسد است. به جای ماشین، باید اسب‌ها را بدزدید (اسب‌ها حتی سیستم رنگ‌آمیزی در اصطبل دارند تا سطح تعقیب و گریزِ نگهبانان پادشاه کم شود، دقیقاً مثل گاراژهای Pay N Spray!). به جای رادیوی ماشین، می‌توانید یک نوازنده (Bard) را استخدام کنید تا پشت سر شما بدود و موسیقی زنده بنوازد و اگر از آهنگ خوشتان نیامد، با مشت به صورت او بکوبید تا ریتم را عوض کند! بازی پر از ارجاعات طنز به فرهنگ عامه (Pop Culture) و شوخی با کلیشه‌های بازی‌های جهان‌باز است. پرتاب مدفوع گاو، شمشیربازی با شوالیه‌های مست و سرقت کالسکه‌های سلطنتی، تجربه‌ای بی‌نهایت مفرح برای شما رقم می‌زند.
۲۱. بازی American Fugitive
بازی American Fugitive یک نامه‌ی عاشقانه به نسخه‌های اولیه GTA است که با گرافیک سه‌بعدی مدرن و فیزیک تخریب‌پذیری عالی ترکیب شده است.
فرار از زندان و دزدی از خانه‌ها: داستان بازی درباره‌ی فردی به نام «ویل رایلی» است که به جرم قتل پدرش (که کار او نبوده) به زندان افتاده. او از زندان فرار می‌کند تا قاتل اصلی را پیدا کند. بازی در یک شهر خیالی در جنوب آمریکا در دهه ۸۰ میلادی جریان دارد. یکی از مکانیک‌های بسیار جذاب بازی، سیستم سرقت از خانه‌هاست. شما می‌توانید در شهر قدم بزنید، از پنجره به داخل خانه‌ها نگاه کنید و اگر کسی نبود، با شکستن شیشه وارد شوید. البته باید قبل از رسیدن ماشین‌های پلیس، خانه را غارت کرده و فرار کنید. فیزیک رانندگی بازی برای حالت دوربین از بالا فوق‌العاده نرم طراحی شده و حس تعقیب و گریز در جاده‌های خاکی و شکستن حصارها بسیار سینمایی از آب درآمده است.
۲۲. بازی Shakedown: Hawaii
Shakedown: Hawaii
این بازی که دنباله معنوی عنوان موفق Retro City Rampage محسوب می‌شود، گرافیک ۱۶-بیتی (مشابه کنسول‌های سگا و سوپر نینتندو) را با مکانیزم‌های عمیق اقتصادی ترکیب کرده است.
مدیریت یک امپراتوری تجاری با زور اسلحه: شما یک مدیرعامل سالخورده هستید که شرکتش در آستانه ورشکستگی است. برای نجات شرکت، تصمیم می‌گیرید با روش‌های غیرقانونی، تمام رقبا در جزیره هاوایی را از بین ببرید. در کنار رانندگی، تیراندازی و منفجر کردن ساختمان‌ها، شما باید املاک مختلف شهر را بخرید، از فروشگاه‌ها حق حساب بگیرید و با دستکاری قیمت‌ها، یک مونوپولی (انحصار) بزرگ بسازید. طنز بازی به شدت نظام سرمایه‌داری و شرکت‌های بزرگ مدرن را به نقد می‌کشد.
بخش سوم: تحول معماری نقشه و طراحی جهان در بازی‌های Open-World
هنگام بررسی بازی‌های جایگزین جی‌تی‌ای، یکی از مهم‌ترین عواملی که باعث ماندگاری یک بازی می‌شود، طراحی و معماری نقشه (Map Design) است. یک شهر بزرگ به تنهایی کافی نیست؛ بلکه جریان حرکت، نقاط اتصال و حس زنده بودن محیط است که گیمر را در دنیای بازی نگه می‌دارد.
تئوری اتصالات در طراحی جهان‌باز: در بازی‌های شوتر تاکتیکال موفق (مانند Counter-Strike)، طراحان مرحله معمولاً از الگوهایی نظیر «طراحی اتصال چهار نقطه‌ای» (4-point connection map design) استفاده می‌کنند تا مسیرهای درگیری به شکل متعادل در نقشه توزیع شود و جریان بازی (Flow) در هیچ بن‌بستی متوقف نشود. جالب است بدانید که طراحان بازی‌های جهان‌باز مدرن نیز دقیقاً از همین تئوری‌های معماریِ روان در مقیاس کلان (Macro-scale) برای اتصال مناطق و محله‌های شهر (Districts) استفاده می‌کنند. در بازی‌هایی مانند Cyberpunk 2077 یا نسخه‌های مدرن Watch Dogs، بزرگراه‌ها و تقاطع‌ها طوری طراحی شده‌اند که شما بتوانید بدون کاهش ناگهانی سرعت، بین محله‌های فقیرنشین و ثروتمندنشین حرکت کنید. این اتصالات چندگانه بین مناطق، باعث می‌شود سیستم تعقیب و گریز با پلیس بسیار داینامیک و غیرقابل پیش‌بینی شود. وقتی یک بازیِ کپی‌شده از روی GTA شکست می‌خورد، معمولاً دلیل اصلی آن فقدان همین شبکه‌های ارتباطی استاندارد در طراحی شهر و وجود خیابان‌های خسته‌کننده و بن‌بست‌های غیرمنطقی است.
بخش چهارم: دنیاهای آنلاین، نقش‌آفرینی (Roleplay) و کامیونیتی‌ها
شاید بزرگترین رقیب برای یک بازی جهان‌باز در سال ۲۰۲۶، بخش آنلاین و پتانسیل ساخت محتوا توسط خود بازیکنان باشد.
۲۳. دنیای بی‌انتهای FiveM (سرورهای رول‌پلی GTA)
نمی‌توان از جایگزین‌های جی‌تی‌ای صحبت کرد و پدیده GTA RP را نادیده گرفت. پلتفرم‌هایی مانند FiveM به بازیکنان اجازه دادند تا قوانین پایه بازی را به طور کامل تغییر دهند و یک شبیه‌ساز زندگی واقعی (Life Simulator) بسازند.
چرا رول‌پلی انقدر پرطرفدار است؟ در سرورهای رول‌پلی، شما دیگر کاراکتر اصلی داستان نیستید. شما می‌توانید یک مکانیک ساده، یک راننده آمبولانس، یک فروشنده مواد غذایی، یک قاضی دادگاه یا رئیس یک مافیای زیرزمینی باشید. قانون طلایی این سرورها این است که هرگز نباید از نقش خود خارج شوید (No OOC). این سطح از تعاملات اجتماعی باعث شده تا هزاران داستان دراماتیک، خنده‌دار و اکشن توسط خود بازیکنان خلق شود که هیچ نویسنده‌ای در راک‌استار نمی‌توانست آن‌ها را از پیش برنامه‌ریزی کند. تا زمان عرضه بی‌نقص بخش آنلاین GTA 6، سرورهای رول‌پلی همچنان پادشاه بلامنازع این سبک خواهند بود.
۲۴. بازی APB Reloaded؛ جنگ ابدی پلیس‌ها و خلافکاران
بازی APB که توسط سازنده اصلی نسخه‌های اولیه GTA (دیوید جونز) خلق شد، یک بازی MMO اکشن است که تمرکز آن بر تقابل دو گروه Enforcers (مجریان قانون) و Criminals (خلافکاران) است.
شخصی‌سازی بی‌رقیب: با وجود گذشت سال‌ها از عرضه بازی و قدیمی شدن موتور گرافیکی، سیستم شخصی‌سازی (Customization) در APB همچنان در صنعت گیم بی‌رقیب است. شما می‌توانید لوگوهای پیچیده طراحی کنید، آهنگ‌های مخصوص به خود را بسازید (که هنگام کشته شدن دشمنان برای آن‌ها پخش شود) و طرح‌های خارق‌العاده‌ای روی ماشین‌های خود پیاده کنید. نبردهای تیمی در خیابان‌های شهر خیالی San Paro، تجربه‌ای نزدیک به درگیری‌های گنگستری جی‌تی‌ای را در مقیاس چندنفره کلان ارائه می‌دهد.
بخش پنجم: بازی‌های ترکیبی، نوآورانه و تجربه‌های خانوادگی!
گاهی اوقات فرمول جی‌تی‌ای با سبک‌های دیگر ترکیب می‌شود تا تجربه‌ای کاملاً جدید و عجیب خلق کند.
۲۵. بازی Lego City Undercover؛ جی تی ای اما با لگو!
چه کسی گفته که بازی‌های جهان‌باز شهری همیشه باید پر از خونریزی، کلمات رکیک و داستان‌های تاریک باشند؟ بازی Lego City Undercover ثابت کرد که می‌توان مکانیک‌های GTA را برای تمام سنین (خانواده‌ها) پیاده‌سازی کرد و همچنان به شدت سرگرم‌کننده بود.
پلیس مخفی در دنیای آجری: شما در نقش یک افسر پلیس به نام چیس مک‌کین (Chase McCain) هستید که برای دستگیری یک مجرم فراری، باید در هویت‌های مختلف (آتش‌نشان، کارگر ساختمانی، معدن‌چی و حتی خلافکار) نفوذ کند. شهر لگو سیتی پر از رازها، ماشین‌های قابل رانندگی و مینی‌گیم‌های ساخت‌وساز با لگو است. طنز بازی به‌شدت بامزه است و رانندگی با ماشین‌های پلاستیکی در خیابان‌هایی که در اثر تصادف تکه‌تکه می‌شوند، یک زنگ تفریح فوق‌العاده نسبت به بازی‌های خشنِ این لیست محسوب می‌شود.
نتیجه‌گیری نهاییِ این پرونده قطور (نگاهی به آینده تا عرضه GTA VI)
تحلیل عمیق بازار بازی‌های جهان‌باز در سال ۲۰۲۶ نشان می‌دهد که سلطنتِ ژانر اکشن-ماجراجوییِ سندباکس همچنان با قدرت ادامه دارد. از کوچه‌های مه‌آلود نیواورلئان در بازی‌های موبایلی گنگستر گرفته، تا خیابان‌های باران‌زده نایت‌‌سیتی در سایبرپانک، و از شبیه‌سازهای دزدی مانند Payday تا سرورهای شلوغ نقش‌آفرینی، صنعت گیم یاد گرفته است که چگونه زیر سایه سنگین نام Grand Theft Auto، دنیاهای جذابی خلق کند.
به عنوان یک گیمر، امروز گزینه‌های بسیار بیشتری نسبت به یک دهه گذشته در اختیار دارید. اگر پلتفرم شما پی‌سی یا کنسول است، غرق شدن در دنیای Red Dead Redemption 2 یا ساخت امپراتوری در Saints Row ساعت‌ها شما را میخکوب خواهد کرد. اگر روی گوشی موبایل بازی می‌کنید، عناوین مستقل و بازی‌های گیم‌لافت گرافیکی فراتر از انتظار ارائه می‌دهند.
در نهایت، هر کدام از این ۲۵ عنوان معرفی شده در این مقاله ۳ قسمتی، ثابت می‌کنند که عطشِ انسان برای آزادی عملِ مجازی، گشت‌وگذار بدون محدودیت، و شکستن قوانین در قالب یک دنیای دیجیتالی، هیچ‌گاه پایان نمی‌یابد. تا زمانی که بلیتِ پرواز به وایس‌سیتی (Vice City) در نسخه ششم به صورت رسمی صادر شود، این شاهکارها بهترین پناهگاه شما خواهند بود.
[…] […]