نقد و بررسی مارتی سوپریم

مارتی سوپریم ماجرای جوانی جاه‌طلب و بااستعداد در رشته پینگ پنگ را روایت می‌کند. او از شغل پولساز و پردرآمدش صرف‌نظر می‌کند تا در مسابقات جهانی پینگ پنگ شرکت کند. در فروشندگی فرد ماهری است و همه کارش را قبول دارند ولی از نظر مردم و خانواده‌اش کنار گذاشتن شغلش تصمیم درستی نیست و بعدها پشیمان خواهد شد؛ چرا باید شغلی که در آن ماهر است و آینده درخشانی دارد را کنار بگذارد، سپس تمام پس‌انداز و مخارجش را صرف مسابقات  پینگ پنگ کند.

مارتی (تیموتی شالامه) پسری یک‌دنده، زبان‌باز و کاریزماتیک است که با وراجی و خودنمایی تمام توجهات را به خود جلب می‌کند، آیا می‌تواند در کنار این‌ها رفاقت خود را نیز با دوستانش حفظ کند یا صرفا فردی لاف‌زن و دغل‌باز است. در ادامه فیلم مارتی سوپریم از نامزدهای Best Picture اسکار ۲۰۲۶ را مورد نقد و بررسی قرار می‌دهیم.

اثری جاه طلبانه از جاش سفدی

جاش سفدی در پشت صحنه مارتی سوپریم

جاش سفدی قبل از مارتی سوپریم با برادرش بنی Uncut Gems و Good Time را کارگردانی کرده بود. هر دو اثر دنیای تیره و ‌تار و بی‌رحم نیویورک را به تصویر می‌کشیدند؛ جایی که هدف وسیله را برای شخصیت‌های داستان توجیه می‌کرد؛ برای همین شخصیت‌ فیلم‌های سفدی آدم‌های خیرخواه و متواضعی نیستند برعکس آدم‌هایی سمی و بی‌حیایی هستند که به خود و دیگران آسیب می‌زنند.

مارتی سوپریم از این قاعده مستثنی نیست فقط برخلاف آثار قبلی‌اش اثری جاه‌طلبانه با بودجه‌ای بالا است در حالی که فیلم‌های قبلی‌اش آثاری مستقل محسوب می‌شوند. برای همین دنیای Marty Supreme بیشتر شما را درگیر می‌کند. توجه سفدی به آمریکای دهه ۵۰ فوق‌العاده است؛ زیرا مارتی سوپریم طراحی صحنه زیبایی دارد طوری که احساس می‌کنید دارید در نیویورک دهه ۵۰ قدم می‌زنید.

رویاهای بزرگ مارتی

Tyler The Creator در نقش بهترین دوست مارتی

مارتی در ابتدای فیلم فروشنده کفش‌های زنانه است و به خوبی روحیات و نیازهای مشتریان را درک می‌کند و در کارش وارد است، مشتری‌ها هم او را دوست دارند. صاحب مغازه دایی‌اش موری (لری راتسو) است که می‌خواهد کار و کاسبی را به خواهرزاده‌اش واگذار کند. با این حال مارتی شغل فروشندگی را دوست ندارد و در سرش رویاهای بزرگتری دارد.

می‌خواهد هر طور شده به لندن برود و دنیا را با مهارت‌های استثنایی‌اش در پینگ پنگ شگفت‌زده کند. به همین خاطر پیشنهاد موری را رد می‌کند، در عوض پول هنگفتی از دایی‌اش تقاضا می‌کند تا در مسابقات جهانی شرکت کند که دایی‌اش قبول نمی‌کند.

موری تصمیم‌ها و آرزوهای برادرزاده‌اش را درک نمی‌کند؛ چرا باید چنین فرصت بزرگ و خارق‌العاده‌ای را از دست دهد به جایش روی ورزشی کمتر شناخته‌شده سرمایه‌گذاری کند؟ در نظر داشته باشید پینگ پنگ اندازه امروز در دهه ۵۰ محبوب و شناخته‌شده نبود. به همین خاطر کسی مارتی را درک نمی‌کند در حالی که مارتی تصور می‌کند روزی این ورزش را متحول خواهد کرد؛ بنابراین عزمش را جزم می‌کند و با دزدیدن پول‌های موری به لندن سفر می‌کند.

مارتی شخصیت خودخواه و خودشیفته‌ای دارد در حدی که هیچکس را بالاتر از خود نمی‌داند تصور می‌کند دنیا به کام او می‌چرخد. به همین خاطر زیاد دسته گل زیاد به آب می‌دهد همچنین از اعتماد و سادگی مردم سوءاستفاده می‌کند.

اوضاع هم وقتی بدتر می‌شود که دوست‌دخترش ریچل (ادسا آزیون) از مارتی به خاطر رابطه‌ نامشروع حامله می‌شود. پس خیلی هم Marty Supreme اثری حماسی و ورزشی نیست، بلکه اثری روانشناختی و قابل تامل درباره عواقب و خیال‌های واهی فردی بااستعداد و خودشیفته است؛ از آن دست فیلم‌هایی نیست که شخصیت‌های اصلی با سخت‌کوشی و تمرین‌های متداوم در نهایت‌ جام قهرمانی را کسب می‌کنند.

نقش آفرینی ماندگار از تیموتی شالامه

باختن در دنیای مارتی سوپریم معنایی ندارد.

تیموتی شالامه برای نقش‌آفرینی مارتی سنگ تمام می‌گذارد حتی قبل‌ از قسمت دوم تلماسه و Complete Uknown برای ایفای نفش مارتی سوپریم تا سطح حرفه‌ای پینگ پنگ یاد گرفت تا بتواند بدون بدلکار تمام سکانس‌ها را به تنهایی بازی کند. البته برای ایفای نقش باب دیلن  یک سال در کلاس‌های ساز دهنی و خوانندگی نیز شرکت کرد. هنوز خیلی به خاطر شالامه به سینما نمی‌روند با این وجود تلاش می‌کند خود را اندازه‌ ستاره سینما نزد منتقدین بالا آورد.

در مارتی سوپریم به احتمال زیاد شخصیت شالامه را دوست نخواهید داشت با این حال کل فیلم را به تنهایی روی دوشش می‌کشاند طوری که دوست دارید بدانید فیلم به کجا می‌رسد همچنین تجربه‌ای دیوانه‌وار، متفاوت و تا حدی استرس‌زا ارائه می‌دهد. ریتم منسجم و پیوسته‌ای دارد با این حال اقدامات گستاخانه مارتی معظم ممکن است شما را برنجاند. قرار نیست برخلاف اسم فیلم شکوه و جلالی مشاهده کنید.

کستینگی از بازیگرها و کارگردان های صاحب سبک

گوئینت پاترو در نقش ستاره‌‌ای که از روزهای اوجش فاصله گرفته.

Marty Supreme کستینگ متفاوت و متنوعی از بازیگران حرفه‌ای و تازه‌کاری مثل گوئینت پالترو، تایلر د کریتور و کارگردان‌های باسابقه‌ای مانند ایبل فررا و دیوید ممت را در خود دارد؛ ایبل فررا کارگردانی متفاوت و صاحب سبک است که آثار نئو نوآر و کالتی مانند پادشاه نیویورک، The Addictiom و Ms 45 در کارنامه‌اش به چشم می‌خورد، در Marty Supreme نقش گنگستری آب‌زیرکاه و خطرناک را بازی می‌کند.

دیوید ممت کارگردان، نمایشنامه‌نویس و فیلمنامه‌نویسی کارکشته است که از شاخص‌ترین کارهای او می‌توان به فیلم گلن گری گلن راس با هنرنمایی آل پاچینو اشاره کرد، این جا او نقشی کوتاه در حد چند دقیقه بازی می‌کند؛ جمع‌کردن این همه بازیگر، نویسنده و کارگردان‌ در نوع خود رویداد عجیبیست.

وجود سکانس های اضافی و بیخود

در دنیا هر چیزی بها و عواقبی به همراه دارد.

مارتی به یهودی بودنش در مصاحبه‌ها و گفتگوهای خود با سران فدراسیون پینگ پنگ زیاد اشاره می‌کند. حتی سکانس کوتاهی دلاوری‌های یک زندانی‌ آشویتز را روایت می‌کند. علاوه بر این مارتی با ظرافت قوم یهود زیاد طعنه می‌زند وقتی هم به بقیه بر می‌خورد درجا می‌گوید منم مثل شما یهودی هستم او خود را بزرگترین کابوس هیتلر می‌داند. دوستش والی (Tyler The Creator) نیز سکانسی به مارتی می‌گوید: تو رو خدا مثل یهودی‌های حریص رفتار نکن.

این اشارات به قوم یهود به خصوص آشویتز کاملا غیر ضروری و بیخود است؛ زیرا چیزی به داستان اصلی اضافه نمی‌کند در بهترین حال عجیب و غریب است تا شوکه‌کننده. هر چه قدر به اواخر Marty Supreme نیز نزدیک‌تر می‌شویم ریتم فیلم تندتر خواهد شد. میزان سروصداها، تصادف‌ها، دعواها و ناسزاها هم بیشتر خواهد شد، طوری که سکانس‌هایی که آرام به نظر می‌‌آیند می‌توان صداهای گوشخراشی مانند ناله‌ پرندگان را شنید.

این صداهای گوشخراش از عمد در مارتی سوپریم میکس شده‌اند تا زوال شخصیت مارتی را بهتر نشان دهند. فیلم پایانی مبهم و قابل بحث دارد که ممکن است شما را ناامید کند. چون به خیلی از سوال‌ها پاسخ نمی‌دهد. در نهایت Marty Supreme اثری سرگرم‌کننده، منحصربه‌فرد و شلوغ و پلوغ است. نظرتان درباره مارتی سوپریم چیست؟ آیا در حد و اندازه‌های Best Picture عمل می‌کند یا خیر؟

منبع: artsfuse

رازهای یوتوب فارسی؛ میزگیم با سک‌شات – قسمت اول