انیمیشن رنگو با گذشت ۱۴ سال هنوز هم خلاقانهترین وسترن سینما است
ژانر وسترن یکی از قدیمیترین ژانرها در تاریخ سینما به شمار میرود، زیرا از زمان خلق آن در سال ۱۹۰۳ با فیلم «سرقت بزرگ قطار» (The Great Train Robbery) اثر ادوین اس. پورتر، نسبتا ثابت باقی مانده است. این فیلم مسلما مهمترین اثر وسترن تمام دوران است که طرح داستانی را ایجاد کرد که به طرز شگفتانگیزی هنوز هم پس از گذشت بیش از یک قرن، حتی در فیلمهای کاملا متفاوتی مانند «رنگو» (Rango) نیز مورد استفاده قرار میگیرد.
سرقت بزرگ قطارهمچنین اهمیت این ژانر را در تاریخ سینما اثبات میکند، زیرا این فیلم نخستین اثر داستانی است که تاکنون ساخته شده. بنابراین، وسترن تقریبا یک ژانر «فراداستانی» (meta genre) است، زیرا ضمن پرداختن به داستان «خلقت و گسترش آمریکا در غرب»، ژانری است که صنعت فیلمسازی امروزی را بنیان نهاد.
بسیاری از فیلمهای وسترن فراموش شده که باید کلاسیک محسوب شوند، در سالهای اخیر دوباره محبوبیت یافتهاند، زیرا به نظر میرسد مضامین سینمای وسترن در فضای سیاسی امروز دوباره مرتبط شدهاند. کاوش این ژانر در نقش نوآوری و مدرنیزاسیون، به نوعی آن را جاودانه میسازد و فیلمهای وسترنی که باید پس از آثار کلاسیک تماشا کنید، به طور ویژه به این جنبه میپردازند.
«رنگو» تمامی عناصر یک وسترن کلاسیک را در خود دارد
اگرچه این فیلم مضامین مدرنتری را با ژانر وسترن در هم میآمیزد، اما همچنان یک وسترن تمامعیار محسوب میشود، زیرا شامل نمادینترین کلیشههای این ژانر است و چندان با آنها تجربه نمیکند. در این فیلم یک قهرمان بدون پیشینه داستانی حضور دارد که برای نجات شهر خود در برابر مدیریت فاسدی که با تبهکاران بدنام معامله میکند، از جان گذشته است.
اگرچه این فیلم مضامین مدرنتری را با ژانر وسترن در هم میآمیزد، اما همچنان یک وسترن تمامعیار محسوب میشود، زیرا شامل نمادینترین کلیشههای این ژانر است و چندان با آنها تجربه نمیکند. در این فیلم یک قهرمان بدون پیشینه داستانی حضور دارد که برای نجات شهر خود در برابر مدیریت فاسدی که با تبهکاران بدنام معامله میکند، از جان گذشته است.
همچنین، مضمون «اسطوره مرزی» در مقیاسی کوچکتر نیز وجود دارد. رنگو، شخصیت اصلی داستان، پس از سفر به سرزمینهایی که قبلا ممنوعه یا بیش از حد ترسناک تلقی میشدند، راهحل مشکل شهر را پیدا میکند. در همین حال، شهردار شهر در حال توطئه برای کنترل شهر از طریق برنامهریزی یک نسخه مدرنتر از جامعه است؛ جایی که زندگی به شکلی که ساکنان آن را میشناسند، منسوخ میشود.
Rango؛ فیلمی که «اسطوره مرزی» را به روایتی از «ماجراجویی قهرمان» بدل میکند
بسیاری از فیلمهای وسترن بزرگی که بر اساس داستانهای واقعی ساخته شدهاند، بر «اسطوره مرزی» بنا شدهاند؛ اسطورهای که وعده میدهد آمریکا سرزمینی پر از فرصت است و هر فرد جاهطلبی میتواند با سختکوشی به بالاترین جایگاه برسد. این اسطوره، گسترش مرزهای کشور به سمت غرب را هدایت کرد، زیرا ماجراجویان را برای یافتن آیندهای بهتر ترغیب میکرد.
این وعده بهبود زندگی از طریق شجاعت، به بهترین شکل در شخصیت و روح مغرب زمین تجسم یافته است؛ روحی که ظاهرا یک قهرمان واقعی هنگام جسارت و دلاوری آن را میبیند. جستجوی این روح، سفر رنگو را هدایت میکند؛ شخصیتی که در ابتدا هنوز هدف خود را در زندگی کشف نکرده و باید به کلانتری تبدیل شود که سرنوشتش تعیین کرده است.
رنگو دارای یک ساختار روایی بسیار سنتی به عنوان اقتباسی از «سفر قهرمان» است. با این حال، این فیلم یک دیدگاه تازه به ژانر وسترن اضافه میکند که آن را جذاب میسازد. رنگو آن هفتتیرکش خوشصحبت، مرموز و بینهایت توانمندی نیست که اهالی شهر در ابتدا او را باور داشتند. این سوال پیش میآید که آیا قهرمانان کلاسیک وسترن همگی چنین شخصیتهای پنهانی دارند که ما هرگز هنگام ستایش آنها نمیبینیم.
تجربه گور وربینسکی در ساخت «دزدان دریایی» عاملی برای ارتقای رنگو
مهمترین سطح تجربهگرایی که وربینسکی در Rango به کار میبرد، تزریق طنزی است که گاهی اوقات «اسلپاستیک» (Slapstick) محسوب میشود؛ ژانری که به خشک و خشن بودن مشهور است. ماهیت غیرجدی رنگو به بهترین شکل از طریق شوخیهای بیاهمیتی که هنگام خلق شخصیت قهرمانانه خود مطرح میکند، نشان داده میشود؛ او حتی برای توجیه ادعای خود مبنی بر داشتن برادری مار، اشاره میکند که مادرش بیبندوبار بوده است.
با در نظر گرفتن این موضوع که رنگو نخستین اثر وربینسکی پس از اتمام سهگانه «دزدان دریایی کارائیب» بود، جای تعجب ندارد که این فیلم ماجراجویانه با سکانسهای اکشن پرانرژی و پرشماری از لحظات خندهدار همراه است. فیلم «صندوقچه مرد مرده» (Dead Man’s Chest) اغلب به دلیل حس طنز فوقالعادهاش که به خوبی سکانسهای اکشن پرآشوب آن را تکمیل میکند، بهترین جانشین در این فرنچایز محسوب میشود.
رنگو؛ انیمیشنی که با جلوههای بصری خود به مضامینش جان میبخشد
رنگو همچنین تنها اثر انیمیشنی او تا به امروز است. این موضوع باعث میشود آرزو کنم او بار دیگر شانس خود را در این قاب امتحان کند. قویترین ویژگی رنگو، انیمیشن نفسگیر آن است. نماهای خیرهکننده از مناظر گسترده، شما را به آرزوی پایانی ناپذیر برای فیلم وا میدارد. ظاهر خاص و سبکپردازی شده فیلم نیز باعث میشود بخواهید در دنیای عجیب، کج و معوج و پر هرج و مرج آن زندگی کنید.
به همین دلیل، Rango یک انیمیشن بسیار بهتر از حد انتظار است زیرا روی کاغذ، داستان یک سوسمار که با مبارزه با یک مار به کلانتر یک شهر خیالی حیوانی تبدیل میشود، تنها کمی جذاب به نظر میرسد. طرح داستان به طور غیرمنتظرهای همانقدر قابل پیشبینی است که خلاصهاش نشان میدهد، اما انیمیشن عمق استعاری به زیباییشناسی بصری و مضامین فیلم اضافه میکند.
دو سکانس اکشن اصلی انیمیشن تنها به این دلیل موفق عمل میکنند که انیمیشن آن کاملا بیپرواست. «رنگو» خود را درگیر رعایت قوانین طبیعت نمیکند و از آزادی بیحد و حصری که این مدیوم فراهم میآورد، به بهترین شکل بهره میبرد. به دلیل همین کیفیت بصری انیمیشن است که وسعت رویدادها، با وجود کوچک بودن، همان حس عظمت را منتقل میکند که برای موجوداتی مانند سوسمارها، لاکپشتها، موشها و مارهای زنگی دارد.
در نهایت میتوان گفت انیمیشن «رنگو»، با گذشت ۱۴ سال از زمان اکران، همچنان به عنوان یک اثر مرزشکن در ژانر وسترن شناخته میشود. این انیمیشن با هوشمندی، کلیشههای آشنای وسترن را با مضامین مدرن و طنزی بیپروا در هم میآمیزد و از تجربه «گور وربینسکی» در ساخت آثار پرهیجان بهره میبرد.
«سفر قهرمان» در این فیلم، نمادی از «اسطوره مرزی» آمریکایی است که به شکلی تازه و عمیق کاوش میشود. با وجود طرح داستان به ظاهر ساده، این فیلم به لطف انیمیشن خیرهکننده و تواناییاش در جان بخشیدن به مضامین، به یک تجربه بصری و داستانی غنی تبدیل شده است. Rango ثابت میکند که ژانر وسترن، حتی در قالب انیمیشن، پتانسیل بینظیری برای نوآوری و پرداختن به مفاهیم عمیق دارد و میتواند با جسارت و خلاقیت، فراتر از کلیشههای گذشته، به اثری جاودانه تبدیل شود.
منبع: Screen Rant
رازهای یوتوب فارسی؛ میزگیم با سکشات – قسمت اول
بررسی های مرتبط
نظرات