روابط عاطفی برای نوجوانان امروز، پیچیدهتر از هر زمان دیگری است. در میان الگوریتمهای گیجکننده اپلیکیشنهای دوستیابی و فشار بیامان برای نمایش یک زندگی بینقص در شبکههای اجتماعی، نسل جدید با اضطراب و خستگی عاطفی دستوپنجه نرم میکند. در چنین فضایی، عجیب نیست که برای فرار از شکست عشقی، به راهکارهای به ظاهر هوشمندانه اما در باطن مخرب پناه ببرند. یکی از جدیدترین و نگرانکنندهترین این راهکارها، اصطلاحی به نام «شرکینگ» (Shrekking) است؛ پدیدهای که نامش را از غول سبز مهربان اما نهچندان جذاب قصهها وام گرفته است.
محبوبیت «شرک» از سال ۲۰۰۱ تا امروز انکارناپذیر است، اما این بار نام او به یک الگوی رفتاری ناسالم گره خورده است. به گزارش USA Today، «شرکینگ» یعنی انتخاب عمدی شریکی که از نظر ظاهری او را در سطح پایینتری از جذابیت نسبت به خود میبینید، با این امید که او قدردان این «لطف» شما باشد و برای از دست ندادنتان، با شما مثل یک شاهزاده رفتار کند. درست مانند پرنسس فیونا که با انتخاب شرک، از کلیشههای رایج فاصله گرفت.
اما یک تفاوت اساسی اینجاست: انتخاب فیونا بر پایه عشق و درک متقابل بود، درحالیکه منطق پشت شرکینگ، یک معامله حسابگرانه و تحقیرآمیز است. فرد با خود فکر میکند: «من میتوانم فرد جذابتری پیدا کنم، اما آدمهای جذاب معمولاً دردسرساز هستند. پس کسی را انتخاب میکنم که در سطح من نیست؛ او از اینکه من انتخابش کردهام آنقدر خوشحال خواهد بود که هرگز به من آسیب نمیزند و تمام خواستههایم را برآورده میکند.» در این سناریو، فرد مقابل نه یک انسان با احساسات و ارزشهای مستقل، بلکه یک «بیمه عاطفی» در برابر دلشکستگی تلقی میشود.
وقتی غول قصه، قلب شما را میشکند: پدیده «شرکزده» شدن
اما ماجرا به همینجا ختم نمیشود. قسمت تلخ داستان زمانی است که شما «شرکزده» (Shrekked) میشوید. یعنی آن فردی که بهعنوان گزینه «امن» انتخاب کرده بودید، دقیقاً همانطور که از دیگران میترسیدید، به شما آسیب میزند. ایمی چان، مربی متخصص روابط، این وضعیت را بهزیبایی توصیف میکند: «در این داستان، شما با یک غول قرار میگذارید، اما خبری از رفتار شاهزادهوار نیست.»
چان تأکید میکند که این رفتار، پدیده جدیدی نیست. «همیشه افرادی بودهاند که ظاهر را در اولویت پایینتری قرار دادهاند و امیدوار بودهاند که علاقه بهمرور زمان شکل بگیرد. این بهخودیخود ایرادی ندارد. فاجعه زمانی رخ میدهد که شما فرض میکنید چون فردی از نظر ظاهری در سطح پایینتری قرار دارد، پس بهطور خودکار انسان بهتر و مهربانتری است.»
این یک خطای شناختی خطرناک است. شما هنوز هم در حال قضاوت کردن افراد از روی ظاهرشان هستید، فقط این بار بهشکل معکوس. این باور که افراد غیرجذاب ذاتاً انسانهای بهتری هستند، به همان اندازه سطحی و نادرست است که بگوییم افراد زیبا، خودخواه هستند. در نهایت، شخصیت، ارزشها و سلامت روانی یک فرد هیچ ارتباطی با چهره او ندارد.
چگونه بهعنوان والدین، راهنمای فرزندتان باشید؟
شنیدن این اصطلاحات و آگاهی از پیچیدگیهای دنیای نوجوانان میتواند برای هر پدر و مادری نگرانکننده باشد. شما نمیتوانید بهجای فرزندتان تصمیم بگیرید، اما میتوانید فضایی امن برای گفتگو فراهم کنید تا او یاد بگیرد چگونه انتخابهای سالمتری داشته باشد.
۱. اول، قضاوت نکنید؛ درها را باز نگه دارید. کِوون اوون، روانشناس بالینی، نکته مهمی را یادآوری میکند: «نوجوان شما قرار نیست تمام جزئیات زندگی عاطفیاش را با شما در میان بگذارد، همانطور که شما هم در نوجوانی چنین نمیکردید. اما اگر تصمیم گرفت با شما صحبت کند، با واکنش تند یا قضاوتگرانه، او را پشیمان نکنید.» به گفته اوون، نحوه برخورد شما با اولین رابطه فرزندتان، الگویی برای تمام روابط آینده او با شما خواهد بود.
۲. بهجای نصیحت، سؤال بپرسید. کری کراویک، درمانگر خانواده، یک راهکار عملی پیشنهاد میدهد: «بهجای اینکه بگویید چه کاری درست یا غلط است، از فرزندتان بپرسید: به نظر تو، توی این سن، توی یک رابطه بودن یعنی چی؟ با دقت به جوابش گوش دهید و جلوی وسوسه برای انتقاد یا تمسخر را بگیرید. این کار فقط باعث میشود از شما فاصله بگیرد.»
۳. روی ارزشها تمرکز کنید، نه قوانین. به فرزندتان کمک کنید تا ارزشهای اصلی یک رابطه سالم را بشناسد. در مورد مفاهیمی مانند احترام متقابل، صداقت، مرزبندی و حق انتخاب با او صحبت کنید. کراویک میگوید: «وقتی به فرزندتان یادآوری میکنید که او در هر رابطهای حق و حقوقی دارد و صدایش باید شنیده شود، به او قدرت میدهید تا با اعتمادبهنفس بیشتری انتخاب کند.»
حقیقت این است که نوجوانان امروز، برخلاف تصور رایج، به دنبال روابط عمیق و معنادار هستند؛ آنها صداقت، تعهد و احترام میخواهند. «شرکینگ» یک استراتژی اشتباه برای رسیدن به این خواستههاست که از ترس و عدم اعتمادبهنفس نشئت میگیرد.
در نهایت، هیچ تضمینی در دنیای عشق و روابط وجود ندارد. تحمیل انتظارات به کسی که او را جذاب نمیدانید، به همان اندازه مخرب است که نادیده گرفتن علائم خطر در رابطهای که صرفاً بر پایه جذابیت ظاهری شکل گرفته است. مهمترین درسی که میتوانیم به نوجوانان بدهیم این است که ارزشمندترین روابط، آنهایی هستند که بر پایه شناخت واقعی و احترام دوطرفه ساخته میشوند، نه بر اساس حسابگریهای ترسآلود. و این گفتگو، باید همیشه جریانی مستمر و مبتنی بر اعتماد در خانواده شما باشد.
منبع: sheknows
بهترین بازی سولزلایک تاریخ چیه؟ میزگیم با امیدلنون
نظرات