تنها فیلم مارول که هرگز اکران نشد، زمانی پرطرفدارترین اثر این فرنچایز بود

تصور کنید یک فیلم ابرقهرمانی کامل از دنیای مارول با تیمی از بازیگران پرشور ساخته شود، اما درست پیش از رسیدن به سالن‌های سینما، برای همیشه به بایگانی برود. فیلم چهار شگفت‌انگیز محصول ۱۹۹۴ صرفاً برای دور زدن یک قرارداد حقوقی جلوی دوربین رفت و هرگز رنگ پرده نقره‌ای را ندید. در این مطلب، داستان عجیب این پروژه فراموش‌شده و تبدیل شدنش به یکی از کمیاب‌ترین آثار تاریخ کمیک را مرور می‌کنیم.

فیلم چهار شگفت‌انگیز ۱۹۹۴ فقط برای حفظ امتیاز قانونی ساخته شد

بخش عجیب ماجرا دقیقاً از سال ۱۹۸۶ شروع می‌شود؛ زمانی که برند آیشینگر (Bernd Eichinger)، تهیه‌کننده آلمانی، امتیاز سینمایی چهار شگفت‌انگیز (Fantastic Four) را از طریق شرکت کنستانتین فیلم (Constantin Film) خریداری کرد. در این قرارداد یک بند حیاتی وجود داشت: اگر تولید فیلم تا پایان آذر ۱۳۷۱ (دسامبر ۱۹۹۲) کلید نمی‌خورد، تمام حقوق ساخت دوباره به مارول برمی‌گشت. آیشینگر هیچ استودیوی بزرگی برای تأمین بودجه یک بلاک‌باستر پرخرج نداشت؛ به همین خاطر سراغ راجر کورمن (Roger Corman) رفت که در هالیوود به سلطان ساخت فیلم‌های شدیدا کم‌هزینه شهرت داشت. راه‌حل روی کاغذ بسیار ساده بود: ساختن یک فیلم به هر قیمتی، قبل از اینکه زمان قانونی تمام شود. اولی ساسون (Oley Sassone) کارگردانی این اثر را بر عهده گرفت و کل فیلم را تنها در ۲۱ روز و با بودجه ناچیز یک میلیون دلاری در کالیفرنیا جمع کرد؛ رقمی که حتی به پول خردهای دنیای سینمایی مارول (MCU) هم نمی‌رسد.

شاید خیلی‌ها با من هم‌عقیده نباشند، اما این نسخه هنوز هم بیشتر از هر اقتباس دیگری حس و حال خانواده واقعی چهار شگفت‌انگیز در کمیک‌های دهه ۸۰ و ۹۰ میلادی را منتقل می‌کند. حتی می‌توانم بگویم که این اثر، بهترین انتخاب بازیگر را در تمام دوران برای خانواده اول مارول داشته است. اگر مخالفید، خب حیف شد! همان‌طور که احتمالاً حدس زده‌اید، من یکی از طرفداران دوآتشه چهار شگفت‌انگیز هستم و تمام کمیک‌های آن‌ها را ورق زده‌ام. کمیک‌های این گروه پیش از رویداد جنگ داخلی (Civil War) با اختلاف محبوب‌ترین داستان‌های من هستند. کافی است نگاهی به تریلر این اثر بیندازید تا متوجه شوید یک انتخاب بازیگر دقیق و وفادار به کمیک چه شکلی است.
در این فیلم، الکس هاید-وایت (Alex Hyde-White) در نقش رید ریچاردز، ربکا استاب (Rebecca Staab) در نقش سو استورم، جی آندروود (Jay Underwood) در نقش جانی استورم، مایکل بیلی اسمیت (Michael Bailey Smith) در نقش بن گریم و جوزف کالپ (Joseph Culp) در نقش دکتر دوم (Doctor Doom) ظاهر شدند. همه‌چیز از لباس‌های مخصوص و دکور گرفته تا نسخه نهایی فیلم آماده بود. بازیگران از صمیم قلب باور داشتند که مشغول بازی در یک فیلم سینمایی واقعی برای اکران عمومی هستند و حتی چند نفر از آن‌ها با هزینه شخصی در برنامه‌های تبلیغاتی شرکت کردند. تصور کنید چقدر هیجان‌زده بودند؛ چهار شگفت‌انگیز بالاخره صاحب یک فیلم لایو اکشن می‌شد و آن‌ها به این رویا جان بخشیده بودند. اما واقعیت تلخ اینجا بود که پروژه حتی پیش از فروش یک بلیت، ماموریت اصلی خودش را به سرانجام رسانده بود. آیشینگر فقط فیلم را به‌موقع ساخته بود تا امتیاز قانونی‌اش نسوزد و اکران شدن یا نشدن آن، موضوعی کاملاً جداگانه به حساب می‌آمد.

البته قرار نیست ادعا کنم که با یکی از شاهکارهای تاریخ سینما طرف هستیم. به نظر من، فیلم در مجموع اثری معمولی است؛ نه شما را میخکوب می‌کند و نه باعث می‌شود بارها به سراغش بروید. بهترین توصیف برای آن، اثری است که به لطف بازیگران بی‌نقصش، شخصیت‌ها را به درستی به تصویر می‌کشد و حس و حال کمیک‌بوکی جذابی دارد که خانواده‌ها در هر سنی از تماشایش لذت می‌برند. انگار مشغول تماشای یک نسخه از دنیای موازی چهار شگفت‌انگیز هستید که مو به مو از دل کتاب‌های کمیک بیرون آمده است.
سازندگان حتی بخش‌هایی از داستان اصلی را هم از نو نوشتند. به دلایل نامعلومی، تهیه‌کننده فیلم اجازه قانونی استفاده از شخصیت مول من (Mole Man) را نداشت. از آنجایی که او اصرار داشت حتماً از الگوی این شرور استفاده کند، شخصیتی جایگزین به نام جواهرساز (The Jeweler) خلق شد؛ تبهکاری که جواهرات می‌دزدید و در اعماق فاضلاب‌های زیرزمینی زندگی می‌کرد. در داستان فیلم، او الماس غول‌پیکر رید را که قرار بود سپر محافظ سفینه فضایی باشد می‌دزدد و یک نمونه تقلبی جایش می‌گذارد. به همین دلیل، وقتی اعضای گروه به فضا می‌روند، سپر حفاظتی از کار می‌افتد و آن‌ها زیر بمباران پرتوهای کیهانی قرار می‌گیرند. در ادامه، جواهرساز اقدام به ربودن آلیشیا مسترز (Alicia Masters) می‌کند تا خط داستانی فیلم بین نقشه‌های او و تلاش‌های دکتر دوم برای نابودی چهار شگفت‌انگیز تقسیم شود.

چرا تقریباً هیچ‌کس فیلم اکران‌نشده چهار شگفت‌انگیز را ندید؟

خاک خوردن یک فیلم کامل در قفسه انبارها، قطعاً چیزی نبود که بازیگران موقع امضای قرارداد تصورش را می‌کردند، اما در عمل دقیقاً همین بلا سرشان آمد. طبق گزارش‌ها، آوی آراد (Avi Arad)، مدیر اجرایی وقت مارول، به‌شدت نگران بود که این اثر کم‌هزینه به اعتبار برند چهار شگفت‌انگیز لطمه بزند؛ آن هم درست در دورانی که شرکت برنامه‌های بسیار بزرگ‌تری برای آینده ابرقهرمان‌هایش در سر داشت. گفته می‌شود آراد تمام نسخه‌ها و نگاتیوهای فیلم را از آیشینگر خرید تا جلوی اکرانش را بگیرد. مراسم فرش قرمز لغو شد و کمپین تبلیغاتی به بن‌بست رسید. برای بازیگران، این اتفاق یک شوک واقعی بود. آن‌ها هفته‌ها عرق ریخته بودند تا فیلمی بسازند که مردم تماشایش کنند، اما ناگهان فهمیدند سرنوشت اثرشان در اتاق‌های فکر مدیران رده‌بالا و بسیار فراتر از جایگاه آن‌ها رقم خورده است.
با تمام این تلاش‌ها، فیلم برای همیشه محو نشد. نسخه‌هایی از آن به شکل نوارهای ویدئویی قاچاق به بازار سیاه راه پیدا کرد و سال‌ها بعد، طرفداران نسخه‌های دیجیتالی و بی‌کیفیتش را در اینترنت پخش کردند. خیلی زود، فیلمی که مارول می‌خواست وجودش را انکار کند، به گنجی نایاب تبدیل شد که خوره‌های کمیک به در و دیوار می‌زدند تا پیدایش کنند. در سال ۲۰۱۵، مستند محکوم به فنا: داستان ناگفته چهار شگفت‌انگیز راجر کورمن (Doomed: The Untold Story of Roger Corman’s The Fantastic Four) ساخته شد تا زوایای پنهان این تولید عجیب را فاش کند.

خود فیلم از نظر فنی ایرادهای زیادی دارد؛ از جلوه‌های ویژه ابتدایی گرفته تا بودجه محدودی که در تک‌تک سکانس‌ها توی ذوق می‌زند. با این حال، تماشای تلاش صادقانه گروهی از بازیگران که دهه‌ها قبل از تبدیل شدن مارول به غول پول‌ساز سینما به این کاراکترها جان بخشیدند، جذابیت خاص خودش را دارد. حتی برخی از بازیگران اصلی این نسخه در پروژه‌های بعدی مارول مورد تقدیر قرار گرفتند و به مراسم‌های فرش قرمز دعوت شدند. فیلم آن‌ها هرگز اکرانی را که لیاقتش را داشت تجربه نکرد، اما نامش برای همیشه در تاریخ کمیک‌بوک جاودانه شد.

منبع: comicbook

لایو جشن هالووینی با ملیکا دیوتی و رهی + جایزه پلی استیشن 5