دیزنی سال‌هاست که به عنوان معیار طلایی انیمیشن کلاسیک شناخته می‌شود، اما بسیاری از آثار این استودیو نسبت به میانگین فیلم‌ها زمان کوتاه‌تری دارند. پیش از آن‌که دیزنی وارد دنیای فیلم‌های بلند شود، سال‌ها انیمیشن‌های کوتاهی تولید می‌کرد که شخصیت‌هایی مثل میکی ماوس را به دنیا معرفی کردند. با این حال، در سال ۱۹۳۷ دیزنی ریسک بزرگی کرد و اولین انیمیشن بلند خود یعنی Snow White and the Seven Dwarfs را ساخت.

این ریسک نتیجه داد و دیزنی خیلی زود به تولید منظم فیلم‌های سینمایی روی آورد؛ فیلم‌هایی که هر بار استانداردهای تازه‌ای برای انیمیشن تعریف می‌کردند. البته در آن زمان تعریف «فیلم بلند» کمی متفاوت بود، اما Snow White با زمان ۸۳ دقیقه، مدت قابل قبولی برای اکران سینمایی داشت. با شروع جنگ جهانی دوم، فشار زیادی به هالیوود وارد شد و زمان فیلم‌ها در مجموع کاهش پیدا کرد.

بعد از پایان جنگ، دیزنی دوباره به ساخت انیمیشن‌های خلاقانه و جاه‌طلبانه برگشت و به مرور زمان، مدت فیلم‌ها در دهه‌های بعدی بیشتر شد. به طور کلی، فیلم‌های انیمیشنی دیزنی معمولاً کمی کوتاه‌تر از فیلم‌های لایو اکشن هستند و این موضوع در دنیای انیمیشن چندان عجیب نیست. با این حال، بعضی از فیلم‌های دیزنی آن‌قدر کوتاه‌اند که به سختی می‌توان آن‌ها را در مرز استاندارد یک فیلم بلند قرار داد.

۱۰. The Great Mouse Detective ۱۹۸۶ ــ ۷۴ دقیقه

با فقط ۷۴ دقیقه زمان، این انیمیشن تلاش کرد حال‌وهوای معمایی و جنایی را وارد دنیای دیزنی کند.

دوره‌ای که بین مرگ والت دیزنی در سال ۱۹۶۶ تا آغاز «رنسانس دیزنی» در سال ۱۹۸۹ قرار دارد، معمولاً به عنوان سال‌های سرگردانی این استودیو شناخته می‌شود. در این بازه، دیزنی هنوز مسیر مشخصی نداشت و بیشتر در حال آزمون و خطا بود. فیلم‌هایی مثل The Great Mouse Detective نمونه خوبی از روحیه تجربه‌گرایانه دیزنی در آن زمان هستند. این انیمیشن در واقع برداشت بامزه‌ای از داستان‌های شرلوک هلمز است. داستانی درباره یک موش کارآگاه که باید راز ربوده شدن یک اسباب‌بازی‌ساز را در لندن دوره ویکتوریایی حل کند.

با زمان ۷۴ دقیقه، The Great Mouse Detective حدود ده دقیقه کوتاه‌تر از دیگر آثار دیزنی در دهه ۸۰ است. با این حال، همین ریتم سریع به نفع فیلم تمام شده است. داستان بدون صحنه‌های اضافی جلو می‌رود و نتیجه یک ماجراجویی سرگرم‌کننده و جمع‌وجور است که لحظات جالبی هم دارد. البته از طرف دیگر، شاید به خاطر همین حس کوچک و ساده بودن، آن‌قدرها هم در ذهن نمی‌ماند و معمولاً جزو آثار خیلی ماندگار دیزنی به حساب نمی‌آید.

۹. The Many Adventures Of Winnie The Pooh ۱۹۷۷ ــ ۷۴ دقیقه

فیلمی که از چند داستان کوتاه تشکیل شده و بیشتر شبیه یک مجموعه تلویزیونی به نظر می‌رسد.

شخصیت وینی پو پیش از ساخته شدن فیلم دیزنی هم وجود داشت، اما این The Many Adventures of Winnie the Pooh بود که این خرس دوست‌داشتنی را به شکل گسترده به دنیا معرفی کرد. این فیلم در واقع یک اثر آنتولوژی است که سه (و بعدها چهار) انیمیشن کوتاه درباره پو را کنار هم قرار می‌دهد. از جمله ماجرای جست‌وجوی او برای عسل، اولین دیدارش با تیگر و روزی طوفانی که همه چیز را به هم می‌ریزد. این فیلم اولین «پکیج فیلم» دیزنی بعد از سال ۱۹۴۹ محسوب می‌شود.

The Many Adventures of Winnie the Pooh کوتاه‌ترین فیلم دیزنی در دهه ۷۰ است؛ دهه‌ای که به طور کلی زمان آثار رو به افزایش بود. فضای بامزه و فانتزی بخش‌های مختلف فیلم کاملاً دلنشین است و پو بعدها به یکی از نمادهای اصلی دیزنی تبدیل شد. با این حال، خود فیلم در مجموع آن‌قدر قوی نیست که از جمع اجزایش فراتر برود و بخش زیادی از این حس، به زمان کوتاه و ساختار تکه‌تکه آن برمی‌گردد.

۸. Oliver & Company ۱۹۸۸ ــ ۷۴ دقیقه

نسخه دیزنی از داستان الیور توئیست با حال‌وهوای نیویورک مدرن.

در دوره‌ای که دیزنی تلاش می‌کرد خودش را با تغییر سلیقه مخاطبان در دنیای انیمیشن هماهنگ کند، فیلم‌هایی مثل Oliver & Company ساخته شدند. این انیمیشن برداشت آزادی از داستان Oliver Twist است و درباره یک بچه‌گربه یتیم است که با گروهی از سگ‌های ولگرد دوست می‌شود و در نهایت توسط یک دختر جوان به سرپرستی گرفته می‌شود. فیلم به شدت به فرهنگ عامه و فضای روز آن زمان تکیه دارد و به همین دلیل، یکی از کم‌دوام‌ترین آثار دیزنی از نظر حس و حال زمانی محسوب می‌شود.

مدت زمان ۷۴ دقیقه‌ای Oliver & Company برای روایت یک داستان تأثیرگذار کافی نیست. چنین قصه‌ای به فضایی گسترده‌تر و پرداخت عمیق‌تری نیاز دارد، اما همه چیز خیلی سریع و با عجله به سمت تیتراژ پایانی می‌رود. علاوه بر این، وابستگی زیاد فیلم به عناصر فرهنگی همان دوران باعث شده که خیلی زود کهنه شود و برای مخاطبانی که آن دوره را تجربه نکرده‌اند، آن حس نوستالژی همیشگی دیزنی چندان شکل نگیرد.

۷. Fun And Fancy Free ۱۹۴۷ ــ ۷۳ دقیقه

نمونه‌ای از تولیدات دیزنی در دوران سخت پس از جنگ جهانی دوم.

بسیاری از ده فیلم اول استودیوی والت دیزنی از نوع فیلم‌های پکیجی بودند و Fun and Fancy Free در اواخر همان دوره ساخته شد. این فیلم یک داستان کلی با حضور جیمی‌نی کریکت دارد و شامل دو انیمیشن کوتاه است که معروف‌ترین آن‌ها روایت میکی ماوس و داستان لوبیای سحرآمیز است. Fun and Fancy Free کاملاً حال‌وهوای زمان خودش را دارد و از نظر سبک و ساختار به شدت به فضای دهه چهل میلادی وابسته است.

مثل همه فیلم‌های پکیجی، کیفیت بخش‌های مختلف آن یکسان نیست و بعضی قسمت‌ها بهتر از بقیه عمل می‌کنند. فیلم با مدت زمان فقط ۷۳ دقیقه به سختی به استاندارد یک فیلم بلند می‌رسد، هرچند کوتاه‌ترین اثر آن دوره هم نیست. هر دو انیمیشن کوتاه بعدها به صورت جداگانه هم منتشر شدند و همین موضوع باعث شده Fun and Fancy Free کمی قابل چشم‌پوشی به نظر برسد. فیلم سرگرم‌کننده‌ای است، اما در نهایت جزو آثار کلاسیک واقعی دیزنی حساب نمی‌شود.

۶. The Three Caballeros ۱۹۴۴ ــ ۷۱ دقیقه

سفر دونالد داک به آمریکای لاتین در یکی از عجیب‌ترین فیلم‌های دیزنی.

در حالی که جنگ جهانی دوم ادامه داشت، تولیدات دیزنی تقریباً به حالت توقف درآمده بود. با این حال، The Three Caballeros یکی از نقاط روشن آن دوران تاریک به حساب می‌آید. این فیلم که دنباله‌ای بر Saludos Amigos است، ماجرای دانلد داک را دنبال می‌کند که به سفرهای مختلفی در آمریکای لاتین می‌رود و با فرهنگ‌ها و فضاهای گوناگون آشنا می‌شود. مهم‌ترین نکته درباره این فیلم، معرفی شخصیت پانچیتو پیستولس است که بعدها به یکی از چهره‌های دنیای دیزنی تبدیل شد.

بخش‌های مختلف فیلم در مجموع کیفیت خوبی دارند و تنوع آن‌ها باعث می‌شود تماشای فیلم همیشه سرگرم‌کننده بماند. مدت زمان ۷۱ دقیقه‌ای The Three Caballeros یکی از نقاط قوت آن است، چون هیچ‌کدام از بخش‌ها بیش از حد کش پیدا نمی‌کنند. این فیلم قطعاً یک اثر کوتاه از دیزنی است، اما از آن نمونه‌های کوچکی محسوب می‌شود که دقیقاً به خاطر ریتم تند و جمع‌وجورش بهتر شده و تاثیر بیشتری می‌گذارد.

۵. Bambi ۱۹۴۲ ــ ۷۰ دقیقه

انیمیشنی که با وجود زمان کم، تأثیر عمیقی روی نسل‌ها گذاشته است.

دیزنی بعد از موفقیت Snow White سرعتش را کم نکرد، اما پس از Fantasia که با دو ساعت زمان، طولانی‌ترین فیلم استودیو تا آن زمان بود، آثار بعدی کوتاه‌تر شدند. Bambi پنجمین موفقیت بزرگ پیاپی دیزنی بود و داستان یک بچه گوزن را روایت می‌کند که در دل جنگل بزرگ می‌شود و کم‌کم درس‌های مهم زندگی را یاد می‌گیرد. این فیلم بار دیگر مرزهای انیمیشن را جابه‌جا کرد و نشان داد این مدیوم تا چه حد می‌تواند عمیق و تاثیرگذار باشد.

انیمیشن Bambi یکی از زیباترین نمونه‌هایی است که تا امروز ساخته شده و کیفیت بصری آن هنوز هم خیره‌کننده است. فیلم حال‌وهوایی جادویی دارد که کمتر اثری بعد از آن توانسته به آن نزدیک شود. از نظر داستانی، روایت خیلی پرجزئیات و پیچیده نیست و به همین دلیل زمان بسیار کوتاه ۷۰ دقیقه‌ای‌اش تبدیل به نقطه ضعف نمی‌شود. برعکس، این قصه لطیف و شاعرانه دقیقاً در همین قالب جمع‌وجور بهترین تاثیر را می‌گذارد. هرچند می‌توانست طولانی‌تر باشد، اما سخت می‌توان گفت Bambi از یک اثر تقریباً بی‌نقص چیزی کم دارد.

۴. The Adventures Of Ichabod And Mr. Toad ۱۹۴۹ ــ ۶۸ دقیقه

اثری که بیشتر به خاطر بخش اسلیپی هالو شهرت دارد.

با ورود کامل به دوران پس از جنگ، The Adventures of Ichabod and Mr. Toad آخرین فیلم پکیج دیزنی برای نزدیک به ۳۰ سال بود. این اثر از دو بخش جداگانه تشکیل شده است؛ یکی اقتباسی از The Wind in the Willows و دیگری برگرفته از داستان معروف The Legend of Sleepy Hollow. هر دو بخش به‌تنهایی از بهترین کوتاه‌های دیزنی محسوب می‌شوند و به شکلی قابل توجه، گذر زمان را هم به‌خوبی پشت سر گذاشته‌اند.

با این که طول فیلم کمی بیشتر از یک ساعت است، اما به‌سختی می‌توان گفت که دلیل قانع‌کننده‌ای برای عرضه آن به‌عنوان یک فیلم بلند وجود دارد. هرچند هر دو بخش فوق‌العاده هستند، اما ارتباط معناداری با هم ندارند که آن‌ها را به یک اثر منسجم تبدیل کند. دیزنی سال بعد Cinderella را منتشر کرد و همین فیلم، عملاً پایان دوران فیلم‌های پکیج را رقم زد.

۳. Dumbo ۱۹۴۱ ــ ۶۴ دقیقه

انیمیشنی که ثابت کرد داستان خوب به زمان زیاد نیاز ندارد.

Dumbo یکی از نمادین‌ترین انیمیشن‌های بلند دیزنی است، اما در کمال تعجب زمان بسیار کوتاهی دارد. داستان درباره فیلی در سیرک است که با گوش‌هایی بسیار بزرگ به دنیا می‌آید و خیلی زود متوجه می‌شود همین ویژگی عجیب، بزرگ‌ترین نقطه قوت اوست. با وجود این که بعضی بخش‌های فیلم امروز چندان قابل دفاع نیستند، Dumbo به‌شدت با میراث دیزنی گره خورده و حضورش در پارک‌های تفریحی و پروژه‌های مختلف، آن را به یکی از ماندگارترین آثار استودیو تبدیل کرده است.

وقتی فیلمنامه خوب باشد، طول فیلم اهمیت زیادی ندارد و Dumbo نمونه واضح این موضوع است. ۶۴ دقیقه زمان آن کاملاً به‌درستی استفاده شده و داستان همان ساختار سه‌پرده‌ای کلاسیک را دارد که در فیلم‌های ۹۰ دقیقه‌ای دیده می‌شود، فقط بدون اتلاف وقت اضافه. انیمیشن فیلم چشم‌نواز و خلاقانه است و این موضوع وقتی تحسین‌برانگیزتر می‌شود که به یاد بیاوریم این اثر در اوایل دهه ۱۹۴۰ ساخته شده است.

۲. Winnie The Pooh ۲۰۱۱ ــ ۶۳ دقیقه

فیلمی کوتاه که بیشتر برای طرفداران قدیمی وینی د پو جذاب بود.

تقریباً کمتر کسی انیمیشن Winnie the Pooh محصول ۲۰۱۱ را به خاطر می‌آورد، اما این فیلم رسماً جزو آثار بلند انیمیشنی دیزنی محسوب می‌شود. داستان بار دیگر سراغ خرس دوست‌داشتنی می‌رود و او به همراه دوستانش در جنگل صد جریب تلاش می‌کنند دم گمشده ایور را پیدا کنند. این فیلم تا امروز، آخرین انیمیشن دیزنی است که به شکل کاملاً سنتی و دستی ساخته شده است.

با زمان فقط ۶۳ دقیقه، Winnie the Pooh به‌طور قابل توجهی کوتاه‌تر از میانگین انیمیشن‌هاست و حتی از بسیاری از فیلم‌های لایو اکشن هم زمان کمتری دارد. اکران یک فیلم با چنین مدت زمانی تقریباً بی‌سابقه است و احتمالاً همین موضوع باعث شد از نظر تجاری چندان موفق نباشد. حتی با وجود یک فیلم کوتاه در ابتدای نمایش، بسیاری از تماشاگران احساس کردند که این اثر ارزش بلیت سینما را نداشته است.

۱. Saludos Amigos ۱۹۴۳ ــ ۴۲ دقیقه

فیلمی که بیشتر ارزش تاریخی دارد تا ارزش سرگرمی.

Saludos Amigos کوتاه‌ترین فیلم بلند تاریخ دیزنی است و بیش از ۲۰ دقیقه از فیلم قبلی این فهرست هم کوتاه‌تر است. بعید است دیزنی هرگز دوباره فیلمی با چنین زمان کمی تولید کند. این اثر به‌عنوان یک حرکت فرهنگی و دوستانه در دوران جنگ جهانی دوم برای آمریکای لاتین ساخته شد و در قالب چهار بخش مجزا، به مناطق مختلف این قاره می‌پردازد. هرچند فضای فیلم دوست‌داشتنی است، اما هیچ‌کدام از بخش‌ها چندان ماندگار یا فراموش‌نشدنی نیستند.

در حالت عادی، فیلمی مثل Saludos Amigos احتمالاً از فهرست رسمی آثار دیزنی حذف می‌شد، درست مثل The Reluctant Dragon، اما دیزنی همچنان این فیلم را بخشی از کارنامه رسمی خود می‌داند. با زمان فقط ۴۲ دقیقه، این اثر حتی از بسیاری از قسمت‌های سریال‌های تلویزیونی هم کوتاه‌تر است و حتی برای استانداردهای دوران جنگ هم زمان کمی دارد. فیلم بدی نیست، اما در مقایسه با دنباله‌اش یعنی The Three Caballeros اثری کاملاً ضعیف‌تر و کم‌اهمیت‌تر به نظر می‌رسد.

دیزنی در قاب‌های کوتاه

نگاهی به کوتاه‌ترین فیلم‌های انیمیشنی دیزنی نشان می‌دهد که زمان همیشه عامل تعیین‌کننده‌ای برای کیفیت یا ماندگاری نیست. بعضی از این آثار با وجود مدت زمان کم، توانسته‌اند به بخش مهمی از تاریخ انیمیشن تبدیل شوند و حتی الهام‌بخش نسل‌های بعدی باشند. در مقابل، برخی دیگر بیشتر شبیه تجربه‌هایی گذرا هستند که اهمیتشان بیشتر به جایگاه تاریخی یا شرایط تولیدشان برمی‌گردد تا تأثیر واقعی روی مخاطب.

این فهرست یادآوری می‌کند که دیزنی در دوره‌های مختلف مسیرهای متفاوتی را امتحان کرده است؛ از فیلم‌های پکیج دوران جنگ گرفته تا تلاش برای ساخت انیمیشن‌های جمع‌وجور در دوران مدرن. شاید امروز استانداردها تغییر کرده باشند و تماشاگران انتظار آثار طولانی‌تر و پرجزئیات‌تری داشته باشند، اما این فیلم‌های کوتاه نشان می‌دهند که دیزنی همیشه در حال آزمون و خطا بوده و بخشی از جذابیتش هم دقیقاً در همین تنوع و جسارت نهفته است. به نظر شما کوتاه بودن یک فیلم انیمیشنی می‌تواند نقطه ضعف باشد یا اگر داستان درست روایت شود، اصلاً اهمیتی ندارد؟

منبع: SCREENRANT

رازهای یوتوب فارسی؛ میزگیم با سک‌شات – قسمت اول